ตอนที่ 1 — ตอนที่ 1 มรสุมถอนหมั้น (1)

ปี ค.ศ. 1969 ณ ประเทศ A ลมหนาวพัดกรรโชกยะเยือก สายน้ำเย็นเฉียบจับขั้วหัวใจ

ที่นี่คือหมู่บ้านชนบทแห่งหนึ่งใกล้ชายแดนทางเหนือ ค่ำคืนนี้เป็นคืนวันส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่

ในราตรีฤดูหนาวที่หิมะโปรยปรายลงมาอย่างบ้าคลั่ง ปล่องไฟของบ้านเรือนทุกหลังต่างพวยพุ่งควันสีขาวออกมา ท่ามกลางความหนาวเหน็บที่เสียดแทงเข้ากระดูก

เสียงสุนัขเห่าแว่วมาแต่ไกล นานทีปีหนจึงจะมีเสียงประทัดดังขึ้นสักนัด ปีใหม่ในปีนี้เพราะผู้คนขาดแคลนเสบียงอาหาร จึงไม่มีบรรยากาศแห่งความรื่นเริงเฉลิมฉลองสักเท่าไร

หิมะเม็ดเล็กเม็ดใหญ่ยังคงตกลงมาอย่างต่อเนื่อง กองหิมะที่เพิ่งกวาดเคลียร์ไปเมื่อครู่ บัดนี้กลับทับถมหนาขึ้นมาอีกระดับข้อเท้าแล้ว

หญิงวัยกลางคนในชุดเสื้อนวมและกางเกงนวมผ้าฝ้ายพื้นสีน้ำเงินคนหนึ่ง กำลังจูงลากชายหนุ่มร่างอ้วนท้วมวัยยี่สิบต้นๆ ให้ก้าวเดินอย่างรีบร้อน ด้านหลังของหล่อนยังมีชายฉกรรจ์อีกหลายคนถือท่อนไม้เดินตามมาติดๆ

ตะเกียงน้ำมันก๊าดครอบแก้วในมือของจางเหอฮวาส่องแสงวูบวาบ กระทบลงบนใบหน้าเซ่อซื่อแลดูโง่งมของโจวสุ่ยเชอ ผู้เป็นลูกชาย

โจวสุ่ยเชอถูกจางเหอฮวาจูงลากเดินเร็วเกินไปจนสะดุดขาตัวเองล้มคว่ำ จางเหอฮวาโมโหจัดยกเท้าเตะเข้าที่ก้นของเขาทีหนึ่ง เขากระดกก้นคว่ำหน้าลงไป คลุกหิมะเข้าเต็มปาก

จางเหอฮวาสบถด่าไม่หยุดปาก "ไอ้ขยะไม่ได้เรื่อง แค่เดินยังเดินไม่มั่นคง แล้วอย่างนี้ใครเขาจะไม่ถอนหมั้นแกเล่า!"

ชายฉกรรจ์ที่ถือไม้ด้านข้างรีบเข้ามาช่วยพยุงโจวสุ่ยเชอให้ลุกขึ้น "พี่สาว จะตีเด็กไปทำไมกัน ไปๆๆ ไปเอาเรื่องพวกบ้านแซ่หลินให้รู้ดำรู้แดงเดี๋ยวนี้!"

คนกลุ่มนั้นพากันเร่งฝีเท้าก้าวรุดไปข้างหน้า

ในเวลานี้ ภายในบ้านดินโกโรโกโสหลังหนึ่ง สองพี่น้องกำลังนั่งผิงไฟอยู่ข้างเตา หลินซิ่งเอ๋อร์ผู้เป็นพี่สาวอายุยี่สิบปี ส่วนหลินจู๋จิ่วผู้เป็นน้องสาวอายุสิบเจ็ดปี พอพ้นคืนส่งท้ายปีเก่านี้ไป ก็นับตามธรรมเนียมว่าอายุสิบแปดปีแล้ว

สองพี่น้องต่างถักเปียคู่ ผูกด้วยเชือกสีแดง หลินซิ่งเอ๋อร์สวมเสื้อนวมลายดอกไม้สีแดงที่ยังค่อนข้างใหม่

ส่วนเสื้อนวมลายดอกของหลินจู๋จิ่วเป็นผ้าลายดอกไม้เล็กๆ สีชมพูที่เก่าคร่ำคร่า ทั้งยังมีรอยปะชุนอยู่หลายแห่ง

บนเสื้อผ้าของเธอมีคราบเลือดเปรอะเปื้อน บนหน้าผากมีบาดแผล หลังจากทำแผลอย่างลวกๆ แล้ว บนศีรษะก็มีผ้ากอซพันไว้รอบ ผ้ากอซผืนนั้นยังมีเลือดซึมออกมา ดูท่าทางแล้วเป็นแผลสดใหม่ และอาการไม่เบาเลยทีเดียว

หลินจู๋จิ่วซบศีรษะอยู่ในอ้อมอกของหลินซิ่งเอ๋อร์อย่างอ่อนแรง หลินซิ่งเอ๋อร์น้ำตาคลอเบ้า มือเรียวลูบศีรษะของน้องสาวอย่างแผ่วเบาด้วยความปวดใจและก่นด่าตำหนิตัวเอง

ตรงม้านั่งอีกฝั่ง ชายชราหนวดเคราขาวโพลนคนหนึ่งกำลังนั่งยองๆ อยู่ มือถือกล้องยาสูบยาวอันใหญ่ ชายชราถอนหายใจยาวเหยียดออกมาเฮือกใหญ่ แล้วก้มหน้าสูบยาเส้นเงียบๆ

บ้านดินผุพัง บนโต๊ะวางไว้เพียงวัววัวโถวไม่กี่ลูก ไร้ซึ่งบรรยากาศของการเฉลิมฉลองปีใหม่โดยสิ้นเชิง สภาพบ้านหลังนี้เรียกได้ว่ามีเพียงผนังสี่ด้านอันว่างเปล่า ผ้าห่มเก่าบนเตียงเตาล้วนเต็มไปด้วยรอยปะชุน ฝักข้าวโพดแห้งแก่ๆ ที่แขวนอยู่บนฝาผนังก็เหลือเพียงสองฝักเท่านั้น

บนพื้นยังมีกะละมังเคลือบอีนาเมลลายดอกโบตั๋นและตัวอักษรซวงสี่อันหนึ่งถูกทุบจนแตกกระจาย

สิ่งเดียวที่สะดุดตาคือกระดาษตัวอักษร 'สี่' มงคลคู่ที่แปะอยู่บนฝาผนัง ตัวอักษรนั้นหลุดลุ่ยร่วงลงมาครึ่งหนึ่ง พลอยแกว่งไกวไปมาตามแรงลม

ส่วนประตูก็ถูกถีบจนทะลุเป็นรูโหว่ ทำได้เพียงนำเศษแผ่นไม้ไม่กี่ชิ้นมาตอกตะปูปิดไว้ลวกๆ มิเช่นนั้นลมหนาวจะพัดลอดเข้ามาจนคนข้างในแข็งตาย

ในตอนนั้นเอง เสียงผลักประตูรั้วลานบ้านดังโครมครามก็แว่วเข้ามา ตามติดด้วยเสียงถีบประตูด้านในห้องดังตึง เศษไม้ที่เพิ่งจะตอกปิดรูโหว่ไปเมื่อครู่พลันร่วงกราวลงมากองกับพื้นอีกคำรบ

จางเหอฮวาพาลูกชายโง่งมโจวสุ่ยเชอและพี่น้องร่วมตระกูลอีกสี่คน บุกมาเอาเรื่องตระกูลหลินถึงที่

สาเหตุเป็นเพราะหลินซิ่งเอ๋อร์ประกาศถอนหมั้นฝ่ายเดียว

"พวกเรา ถล่มบ้านมันให้ราบคาบ!"

ทว่าในความเป็นจริง ในบ้านหลังนี้ก็แทบไม่มีข้าวของชิ้นใดให้พังทำลายได้อีกแล้ว

หลินฝูถังรีบก้าวลงมาจากม้านั่ง เคาะกล้องยาสูบลงกับม้านั่งแล้วเก็บเข้าที่ เขาถอดหมวกหนังแกะออกมาถือไว้ในมือเพื่อแสดงความเคารพและนอบน้อมต่อผู้มาเยือน

ใบหน้าเหี่ยวย่นเปี่ยมด้วยริ้วรอยแห่งความตรากตรำฝืนยิ้มออกมาพลางเอ่ยว่า "สะใภ้โจว มีอะไรค่อยพูดค่อยจากันเถอะนะ ดูสิ พวกเรามีกันแค่ปู่หลานสามคน ก็แค่สามชีวิตเท่านั้น เงินสินสอดกับข้าวของที่ส่งมา คืนให้หมดแล้ว นอกเสียจากกวางโรตัวนั้นที่ถูกแล่กินไปครึ่งหนึ่ง ข้าวของอย่างอื่นฉันก็คืนให้พวกเธอหมดแล้วนี่"

หมายเหตุ

• วัววัวโถว (窝窝头): หมั่นโถวแป้งข้าวโพดเนื้อหยาบรูปทรงกรวยฐานกลวง เป็นอาหารหลักของชาวบ้านยากจนในยุคข้าวยากหมากแพง

• กวางโร (狍子): สัตว์ป่าจำพวกกวางขนาดเล็กที่พบมากในป่าทางภาคเหนือของจีน เนื้อมีรสชาติดีและมีคุณค่าทางโภชนาการสูง