ตอนที่ 46 — ตอนที่ 46 ผู้ใหญ่บ้าน

ทว่าเงาร่างนั้นแวบผ่านไปรวดเร็วเกินไป นางยังไม่ทันแน่ใจ อีกฝ่ายก็ลับสายตาไปเสียแล้ว

กู้หยุนตงปล่อยม่านหน้าต่างลง แล้วบอกให้คนขับรถม้าแล่นตามหลังเด็กคนนั้นไป มุ่งหน้าตรงไปยังบ้านของผู้ใหญ่บ้านทันที

หมู่บ้านหย่งฝูเป็นหมู่บ้านที่มีผู้คนหลากหลายแซ่ บรรพบุรุษจำนวนไม่น้อยก็ล้วนอพยพหนีภัยแล้งมาเช่นกัน เมื่อลงหลักปักฐานอยู่ที่นี่มาเนิ่นนาน จึงค่อยๆ พัฒนาจนมีขนาดอย่างเช่นทุกวันนี้

บ้านของผู้ใหญ่บ้านแซ่เฉิน อาศัยอยู่ใจกลางหมู่บ้าน ฐานะทางบ้านนับว่าไม่เลว เรือนที่พักอาศัยเป็นบ้านก่ออิฐมุงกระเบื้องเพียงหลังเดียวในหมู่บ้าน

ยามที่รถม้าหยุดลงตรงหน้าประตูบ้านพวกเขา ด้านหลังรถม้าก็มีผู้คนเดินตามมาไม่น้อยแล้ว

ตอนที่กู้หยุนตงก้าวลงมาจากรถม้าถึงกับตกใจอยู่บ้าง โดยเฉพาะเด็กๆ เหล่านั้นที่พากันจ้องมองนางตาแป๋ว สีหน้าแต่ละคนราวกับกำลังบอกว่า ‘พี่ยังมีคำถามอื่นจะถามพวกข้าอีกหรือไม่’ ประหนึ่งว่าเพียงแค่นางเอ่ยปาก พวกเขาก็จะได้ลูกกวาดน้ำตาลมอลต์ไปกินอย่างไรอย่างนั้น

มุมปากของกู้หยุนตงกระตุกเบาๆ รอจนกระทั่งหยางซื่อถือห่อผ้าก้าวลงมาแล้ว นางจึงหันไปอุ้มกู้หยุนซูกับกู้หยุนเข่อลงจากรถม้า

นางบอกให้คนขับรถม้ารอนางอยู่ด้านนอกชั่วครู่ จากนั้นจึงเคาะประตูบ้านผู้ใหญ่บ้าน

เสียงเอะอะด้านนอกดังถึงเพียงนี้ คนข้างในย่อมได้ยินอย่างแน่นอน ดังนั้นมือของกู้หยุนตงเพิ่งจะยกขึ้น ก็มีหญิงสาวที่แต่งกายอย่างสตรีมีเรือนเดินออกมา "พวกเจ้ามาหาใครหรือ"

ขณะที่เอ่ยปาก สายตาก็เหลือบมองไปยังรถม้าคันใหญ่ด้านหลังพวกนาง

กู้หยุนตงยังไม่ทันได้ตอบ เด็กๆ ด้านหลังก็ชิงส่งเสียงดังขึ้นมาเสียก่อน "พวกเขามาหาผู้ใหญ่บ้านขอรับ!"

สิ้นเสียงเจื้อยแจ้ว เสียงบุรุษที่ดังขึ้นจากภายในเรือนก็แว่วออกมา "ให้คนเข้ามาข้างในก่อน"

หญิงสาวเบี่ยงตัวหลบทาง แย้มยิ้มเชื้อเชิญให้กู้หยุนตงเข้าไปด้านใน จากนั้นประตูก็ปิดลง ชาวบ้านที่อยู่ข้างนอกจึงไม่อาจมองเห็นความเคลื่อนไหวภายในได้อีกต่อไป

ผู้ใหญ่บ้านมีนามว่าเฉินเหลียง อายุราวสี่สิบถึงห้าสิบปี รูปร่างผอมเกร็ง ทว่ากลับไม่มีท่าทีถือตัว ดูเป็นคนพูดคุยง่ายพอสมควร

กู้หยุนตงยื่นเอกสารทะเบียนบ้านส่งไปให้ เฉินเหลียงหรี่ตาพินิจดูอยู่นานสองนาน ก่อนจะพยักหน้าพลางเอ่ย "ก่อนหน้านี้หลี่เจิ้ง*บอกข้าไว้แล้วว่า หมู่บ้านของพวกเราจะมีสามครอบครัวมาลงหลักปักฐานที่นี่ อีกสองครอบครัวมาถึงตั้งแต่หลายวันก่อน ข้าคิดอยู่ว่าพวกเจ้าก็น่าจะใกล้ถึงแล้วเช่นกัน"

เขาเงยหน้าขึ้นมองกู้หยุนตงและพวกหยางซื่อทั้งสามคนที่ยืนอยู่ด้านหลัง รู้สึกแปลกใจอยู่บ้างที่คนเป็นผู้ตัดสินใจกลับกลายเป็นเด็กหญิงตัวน้อยวัยสิบสามปีคนนี้ ทว่าเมื่อก้มหน้ามองเอกสารอีกครั้ง ก็อดที่จะขมวดคิ้วมิได้ "หัวหน้าครอบครัวคือกู้ต้าเจียงรึ"

"เจ้าค่ะ หัวหน้าครอบครัวคือท่านพ่อของข้า เพียงแต่พลัดพรากจากพวกเราไประหว่างทางหนีภัยแล้ง"

"หากสูญหายเช่นนี้ ปกติแล้วทางที่ว่าการจะถือว่าคนผู้นั้น…" เฉินเหลียงเอ่ยถึงเพียงครึ่งประโยคก็ชะงักไป การสูญหายไประหว่างทางหนีภัยแล้งส่วนใหญ่มักจะตายไปแล้ว เรื่องพรรค์นี้ทางที่ว่าการเมืองเอกย่อมมีกฎระเบียบอยู่ ทว่าในเอกสารฉบับนี้กลับยังคงระบุชื่อกู้ต้าเจียง แสดงว่าแม่หนูคนนี้ย่อมมีเส้นสายกับทางที่ว่าการเมืองเอกเป็นแน่

ในเมื่อเป็นเช่นนี้ เขาก็เพียงแค่ปฏิบัติตามเอกสารก็พอแล้ว

"เอาละ ข้าเข้าใจแล้ว" เฉินเหลียงพับเก็บเอกสาร จากนั้นจึงเริ่มพูดธุระจริงจัง "ในเมื่อย้ายสำมะโนครัวมายังหมู่บ้านของพวกเรา ต่อไปก็ถือเป็นคนในหมู่บ้านแล้ว เนื่องจากพวกเจ้าได้รับการจัดสรรจากราชสำนัก ดังนั้นที่ดินปลูกสร้างบ้านเรือนจึงไม่ต้องซื้อหา ตามจำนวนคนแล้วพวกเจ้าจะได้รับจัดสรรที่ดินหนึ่งหมู่* หากรู้สึกว่าคับแคบเกินไป ก็สามารถซื้อเพิ่มได้"

นับเป็นความเมตตาของฮ่องเต้องค์ใหม่โดยแท้ ที่ทรงปฏิบัติต่อผู้ลี้ภัยที่ประสบภัยพิบัติในครานี้เป็นพิเศษ

"ทว่าตำแหน่งของที่ดินปลูกบ้านนั้นคงไม่มีให้เลือกแล้ว มีทั้งหมดแค่สามแห่งเท่านั้น อีกทั้งพวกเจ้ายังมาถึงช้าที่สุด สองครอบครัวนั้นจึงเลือกไปหมดแล้ว ประเดี๋ยวเจ้าลองไปดูก่อน หากเห็นว่าทำเลไม่ดี อยากจะซื้อใหม่อีกแปลง ก็มาบอกข้าได้ หากพึงพอใจ ก็จงรีบหาคนมาสร้างบ้านเสียโดยเร็ว อีกประเดี๋ยวก็จะเข้าสู่ฤดูหนาวแล้ว หากไม่เร่งมือ ผืนดินก็จะกลายเป็นน้ำแข็งจนขุดดินลำบาก อีกเรื่องหนึ่ง ก่อนที่บ้านจะสร้างเสร็จ พวกเจ้าสามารถไปขอเช่าอาศัยอยู่ที่บ้านของชาวบ้านก่อนได้ เพียงแต่ต้องจ่ายค่าเช่าสักเล็กน้อย"

"นั่นเป็นเรื่องสมควรแล้วเจ้าค่ะ" กู้หยุนตงเองก็คิดถึงเรื่องเหล่านี้ไว้หมดแล้วเช่นกัน

หมายเหตุ

• หลี่เจิ้ง (里正) ตำแหน่งผู้ปกครองระดับตำบลในระบบการปกครองท้องถิ่นของจีนโบราณ มีหน้าที่ดูแลความสงบเรียบร้อยและประสานงานระหว่างหมู่บ้านต่างๆ กับทางที่ว่าการอำเภอ

** จ๋ายจีตี้ (宅基地 — ที่ดินปลูกสร้างบ้านเรือน) ที่ดินที่ทางการจัดสรรให้แก่ราษฎรเพื่อใช้สำหรับสร้างที่พักอาศัยโดยเฉพาะ

*** หมู่ (亩) หน่วยวัดขนาดพื้นที่ของจีนโบราณ โดย 1 หมู่เทียบเท่ากับประมาณ 666.67 ตารางเมตร หรือประมาณ 166.7 ตารางวา