ตอนที่ 105 — ตอนที่ 105 ขายปลีก

ความคิดเรื่องการแบ่งเงินย่อมถูกลิขิตให้เป็นได้เพียงความคิดเท่านั้น เพราะนับตั้งแต่หมดวันหยุดแล้วนางต้องกลับไปเรียนหนังสือ เงินทองที่พวกโจวอู่หลางหามาได้ นางจึงมีส่วนร่วมเพียงแค่นั่งนับเท่านั้น หลังจากคำนวณเงินที่จะต้องส่งมอบให้กองกลางของบ้านเรียบร้อยแล้ว ส่วนที่เหลือก็เป็นพี่สะใภ้สาม โจวอู่หลาง และโจวลิ่วหลาง สามคนแบ่งเท่ากัน

ครั้นโจวซื่อหลางเข้ามาร่วมหุ้นด้วย ก็เปลี่ยนเป็นแบ่งเท่ากันสี่คน

แน่นอนว่า เมื่อมีคนเพิ่มขึ้นมาอีกหนึ่งคน รายได้ก็ยิ่งทวีมากขึ้นเรื่อยๆ

มิต้องเอ่ยถึงเรื่องอื่นใด เพียงแค่เซาปิ่งกับหมั่นโถวที่ขายออกไปในแต่ละวันก็มิใช่น้อยๆ แล้ว ข้าวสาลีและข้าวเปลือกที่ได้รับแลกกลับมาทุกวัน จากเดิมที่มีเพียงค่อนกระสอบ ก็ค่อยๆ กลายเป็นกระสอบป่านใบใหญ่เต็มเอี้ยด

แน่นอนว่า พวกเขาแบ่งกันเฉพาะเงินทองแดง ข้าวสารอาหารแห้งนั้นมิได้นำมาแบ่งกัน เพียงแต่นำมาคิดคำนวณหักทอนมูลค่าเป็นเหรียญทองแดงร่วมกันเท่านั้น

ทุกๆ วันหม่านเป่าจะได้รับเงินกำมือใหญ่มาจากพี่ห้าและพี่หกเพื่อช่วยพวกเขาเก็บรักษาไว้ ดังนั้นนางจึงมิได้รู้สึกเอะใจเลยสักนิดว่ามีสิ่งใดผิดปกติ

กระทั่งมีอยู่วันหนึ่ง นางเกิดนึกอยากกินของอร่อยขึ้นมาอีก จึงจูงมือเอ้อร์หยาเดินดุ่มๆ ไปยังบ้านของโจวหู่ที่ท้ายหมู่บ้าน หมายใจจะไปซื้อไก่สักตัวหนึ่ง ทันใดนั้นเค่อเคอก็เอ่ยขึ้นว่า "โฮสต์ เงินเก็บสะสมของท่านเหลืออยู่เพียงหกสิบอีแปะแล้วนะ หากซื้อไก่ตัวนี้ไป เงินที่เหลือของท่านคงพอซื้อลูกอมได้แค่ไม่กี่เม็ดเท่านั้น"

หม่านเป่าตกตะลึงจนตาค้าง นางจึงรีบจมดิ่งสติเข้าไปดูเงินหลายกองที่ฝากไว้ในระบบ และพบว่าเงินของพี่ห้ากับพี่หกกองพะเนินสูงขึ้นไม่น้อยแล้ว ทว่าเงินของนางกลับกลายเป็นกองที่น้อยที่สุดไปเสียได้

หม่านเป่าไม่อยากจะเชื่อสายตา "เหตุใดถึงเป็นเช่นนี้ไปได้"

"ท่านไม่ได้ทำงาน แล้วจะหาเงินได้อย่างไรกันเล่า" เค่อเคอเอ่ยถามนาง "ท่านยังจะซื้อไก่อยู่อีกหรือไม่"

หม่านเป่ามองลอดผ่านรั้วบ้านของโจวหู่เข้าไปดูไก่ที่กำลังจิกกินอาหารอย่างเอร็ดอร่อย พลางกลืนน้ำลายเอื๊อกแล้วเอ่ยว่า "ซื้อสิ"

ถึงวันหยุดเรียน[1] เมื่อใด นางก็จะต้องไปหาเงินบ้างเหมือนกัน!

ในที่สุดหม่านเป่าก็ยังคงซื้อไก่ตัวหนึ่งมาจากบ้านโจวหู่ ในค่ำคืนนั้น ครอบครัวสกุลโจวจึงได้กินเนื้อไก่ ในชามของหม่านเป่ายังคงมีน่องไก่ใหญ่สองชิ้นวางอยู่ตามเคย นางเอ่ยกับโจวอู่หลางว่า "พี่ห้า พี่หาเงินได้แล้วไม่ยอมแบ่งให้ข้าเลยสักนิด"

โจวอู่หลางตอบกลับอย่างมีเหตุผลชอบธรรม "เจ้าไปเรียนหนังสือนี่นา มิได้ตามพวกเราไปขายน้ำแกงกับหมั่นโถวเสียหน่อย จะแบ่งให้เจ้าได้อย่างไรกัน"

หม่านเป่าทอดถอนใจออกมาอย่างโศกเศร้าเฮือกหนึ่ง แล้วหันไปเอ่ยกับพ่อของนางว่า "ท่านพ่อ หม่านเป่าไม่มีเงินแล้ว"

พ่อเฒ่าโจวก้มหน้าก้มตากินข้าว ส่งเสียงขานรับในลำคอเพียงคำเดียวอย่างขอไปทีเท่านั้น ไม่มีเงินสิดียิ่งนัก! ในที่สุดก็กินเงินของลูกสาวคนเล็กจนเกลี้ยงเสียที

พ่อเฒ่าโจวรู้สึกเจริญอาหารขึ้นมาเป็นกอง ถึงกับตัดสินใจว่าค่ำคืนนี้จะกินข้าวเพิ่มอีกครึ่งชาม

หม่านเป่าคิดว่าตนเองน่าจะกลืนอาหารไม่ค่อยลงอยู่บ้าง ทว่าน่าอัศจรรย์ใจนักที่นางกลับเจริญอาหารดีเยี่ยมเช่นกัน นางจึงเอ่ยกับพ่อว่า "ท่านพ่อ พอถึงวันหยุดเรียน หม่านเป่าจะไปในเมือง"

"ไปในเมืองทำไมกัน"

"ไปหาเงินสิเจ้าคะ" หม่านเป่ากล่าว "ไม่หาเงินก็ไม่มีเนื้อกิน หม่านเป่าอยากกินเนื้อห่าน"

ในที่สุดพ่อเฒ่าโจวก็ยอมเงยหน้าขึ้นมา มองดูลูกสาวคนเล็กพลางเอ่ยว่า "ยามนี้กระทั่งไก่ก็อุดปากเจ้าไม่อยู่แล้วรึ"

หม่านเป่าน้ำลายสอพลางเอ่ยว่า "เนื้อห่านอร่อยนี่นา"

"นั่นเพราะพ่อครัวเอกที่บ้านเขาจ้างมาทำต่างหากถึงได้อร่อย" พ่อเฒ่าโจวกล่าว "หากเปลี่ยนให้บ้านธรรมดาทั่วไปทำล่ะก็ ไม่มีทางอร่อยเช่นนั้นหรอก"

"เช่นนั้นพวกเราก็จ้างพ่อครัวเอกสิเจ้าคะ" เพื่อของกินอร่อยสักคำแล้ว หม่านเป่าใจป้ำไม่เสียดายเงินเลยสักนิด

เฉียนซื่อจึงใช้ตะเกียบคีบผักกาดขาวส่งให้นางหนึ่งคำแล้วเอ่ยว่า "รีบกินเสียเถอะ อยากจะจ้างพ่อครัวเอก ก็รอให้เจ้าหาเงินได้ก่อนค่อยว่ากัน"

หม่านเป่าย้ำคำอีกครั้ง "รอถึงวันหยุดเรียน หม่านเป่าจะไปในเมืองให้ได้"

ทว่าผู้ใหญ่ทุกคนในบ้านต่างก็ยุ่งจนหัวหมุน ใครเล่าจะมีเวลาว่างพานางไป

คู่สามีภรรยาโจวต้าหลางและคู่สามีภรรยาโจวเอ้อร์หลางร่วมมือกันตั้งแผงค้า ในแต่ละวันสามารถนำเงินทองแดงสามร้อยกว่าอีแปะกับเสบียงอาหารอีกหนึ่งกระสอบกลับมาบ้าน ฝั่งซื่อหลาง อู่หลาง ลิ่วหลาง และพี่สะใภ้สามก็ร่วมมือกันตั้งแผงค้าเช่นกัน เงินที่นำกลับมาในแต่ละวันยังมากกว่าฝั่งโจวเอ้อร์หลางอยู่เล็กน้อยเสียด้วยซ้ำ

รวมสองแผงเข้าด้วยกัน ทุกวันสามารถหาเงินเข้าบ้านได้ถึงหกร้อยอีแปะ ใครเล่าจะยอมเสียเวลาพาหม่านเป่าไปในเมือง

หม่านเป่าจึงได้แต่ถอนหายใจออกมาเฮือกหนึ่ง จำต้องไปหาไป๋ซ่านเป่าแทน ยามนี้เขามีบ่าวรับใช้ประจำตัวคอยติดตามอยู่หนึ่งคน ซึ่งก็คือต้าจี๋

ต้าจี๋เป็นพ่อของเด็กสองคนแล้ว นิสัยสุขุมรอบคอบและคล่องแคล่วเปี่ยมความสามารถ เป็นที่ไว้วางใจของฮูหยินผู้เฒ่าไป๋ยิ่งนัก ที่บ้านยังจัดหารถให้ไป๋ซ่านเป่าไว้ใช้อีกด้วย… แค่กๆ ถึงแม้จะเป็นเพียงเกวียนลาก็เถอะ แต่ก็เพียงพอให้สัญจรไปมาในละแวกบ้านทุ่งได้อย่างโอ่โถงแล้ว

หม่านเป่าจึงชักชวนไป๋ซ่านเป่าไปในเมืองด้วยกัน

ไป๋ซ่านเป่านัดแนะกับเพื่อนร่วมชั้นคนอื่นๆ ไว้แล้วว่าวันนั้นจะไปขุดสระบัวด้วยกัน จึงไม่ค่อยอยากจะไปสักเท่าใด "ในเมืองมีอะไรน่าสนุกกันเล่า"

หม่านเป่าใคร่ครวญดูอย่างละเอียดรอบคอบแล้ว ก็มิได้คิดว่าในเมืองจะน่าสนุกกว่าในหมู่บ้านแต่อย่างใด ทว่า "ในเมืองมีข้าวของตั้งมากมาย อากาศหนาวเย็นปานนี้ ซ้ำยังใกล้จะถึงวันปีใหม่แล้ว เจ้าจะไม่ซื้อข้าวของอะไรให้ท่านย่ากับท่านแม่ของเจ้าบ้างเลยหรือ"

"ท่านย่ากับท่านแม่ของข้าไม่ได้ขาดแคลนสิ่งใดเสียหน่อย"

"ถึงไม่ขาดแคลนก็ต้องซื้ออยู่ดี นี่เป็นความกตัญญูของเจ้านะ" หม่านเป่านึกอิจฉาท่านย่าและท่านแม่ของเขาอยู่บ้าง จึงเอ่ยว่า "ข้าเองก็จะซื้อของให้ท่านแม่ของข้าเหมือนกัน"

ไป๋ซ่านเป่าคิดตามแล้วรู้สึกว่ามีเหตุผล จึงกล่าวว่า "ก็ได้ เช่นนั้นพวกเราไปในเมืองด้วยกัน"

"ยอดเยี่ยมไปเลย! ข้าจะพาพวกหลานชายหลานสาวของข้าไปด้วย พวกเราคนเยอะ จะได้ไม่โดนรังแก"

ไป๋ซ่านเป่าบอกว่าไม่มีปัญหา

ทว่าพอลับหลัง หม่านเป่ากลับไปเอ่ยกับพวกต้าโถวและต้าหยาเช่นนี้ "พี่ห้ากับพี่หกหาเงินไม่ยอมพาพวกเราไปด้วย พวกเราก็มาหาเงินกันเอง ไม่ต้องพาพวกเขาไปด้วยเหมือนกัน"

ต้าโถวจึงถามว่า "ท่านอาหญิงเล็ก พวกเราจะขายอะไรหาเงินได้หรือขอรับ"

"ก็ลูกอมอย่างไรเล่า พวกเราทำกับข้าวไม่เป็น ย่อมทำได้เพียงเอาลูกอมไปขายเท่านั้น" หม่านเป่ากล่าว "ข้าสะสมลูกอมไว้มากมายก่ายกอง คราวนี้พวกเราเอาไปขายให้เยอะหน่อย"

พวกต้าโถวต่างบอกว่าไม่มีปัญหา

ในวันหยุดเรียนวันนั้น ทุกคนตระเตรียมตัวอย่างเรียบร้อย ต้าโถวกับต้าหยาต่างสะพายตะกร้าสานใบเล็กคนละใบ ด้านในล้วนเป็นลูกอมที่ห่อด้วยกระดาษน้ำมันที่ตัดเตรียมไว้อย่างประณีต ห่อละห้าสิบเม็ด ไม่ขาดไม่เกิน

ต้าจี๋บังคับเกวียนลามาจอดรออยู่ที่ปากทางเข้าหมู่บ้าน ทุกคนพากันปีนขึ้นไปบนเกวียนลาดังเกรียวกราว ด้วยกลัวว่าเด็กๆ จะหนาว สกุลไป๋จึงนำผ้านวมติดมาให้ไป๋ซ่านเป่าหนึ่งผืนด้วย

ยามนี้เด็กทั้งหกคนต่างอิงแอบแนบชิด เบียดเสียดกันนั่งอยู่ตรงกึ่งกลางเกวียนลา ผ้านวมห่อหุ้มรอบตัวพวกเขาไว้ อบอุ่นเสียจนบอกไม่ถูก

ต้าจี๋ขับเกวียนพาคนทั้งหกมาส่งถึงตัวเมือง เด็กทั้งหกคนที่ได้งีบหลับต่ออีกตื่นหนึ่งต่างพากันขยี้ตาพลางปีนลงจากเกวียน หม่านเป่าโบกมืออย่างกระตือรือร้น "พวกเราไปที่ว่าการอำเภอก่อน!"

ต้าจี๋อดไม่ได้ที่จะหันไปมองหม่านเป่า

ไป๋ซ่านเป่าหาวหวอดๆ พลางเดินตามหลังนางไป เอ่ยถามว่า "ขายลูกอมเสร็จแล้วเจ้าจะไปทำอะไรต่อรึ"

"ไปซื้อของให้ท่านแม่"

คนเฝ้าประตูของจวนนายอำเภอฝู่ไม่ได้เห็นเด็กๆ บ้านโจวมาเสียนาน ก่อนหน้านี้สาวใช้ตัวน้อยจากเรือนหลังยังเคยมาสอบถามอยู่สองสามครา ครั้นยามนี้เห็นพวกเขามาถึง ก็รีบเรียกคนให้เข้าไปส่งข่าวที่เรือนหลังทันที

สาวใช้รุ่นใหญ่ข้างกายคุณหนูรองรีบก้าวออกมาอย่างรวดเร็ว พอเห็นหม่านเป่า นางก็เอ่ยด้วยความไม่สบอารมณ์อยู่บ้าง "บ้านของพวกเจ้านี่ก็กระไร นัดแนะกันไว้ดิบดีว่าจะมาวันเว้นวัน พวกเจ้ากลับให้คนมาส่งข่าวแค่คำเดียวว่าที่บ้านมีธุระแล้วก็ไม่มาอีกเลย ทว่ามีธุระอันใดกัน ถึงได้หายหน้าหายตาไปเนิ่นนานปานนี้โดยไม่มาเลยสักครั้ง"

หม่านเป่าจึงกล่าวว่า "ท่านนายอำเภอเกณฑ์แรงงาน พี่ชายของข้าต้องไปรับเกณฑ์แรงงาน ที่บ้านมีงานต้องทำตั้งมากมาย พี่ห้าของข้าปลีกตัวมาไม่ได้ พวกข้ายังเด็กเกินไป ออกมาเองไม่ได้ พี่สาวโปรดอภัยด้วยเถิด"

นางเอ่ยต่อไปว่า "พี่สาวก็รู้ วันหน้าพวกเราจะออกมาก็ไม่ง่ายดายเช่นกัน ดังนั้นคราวนี้ข้าจึงนำลูกอมมามากมายก่ายกองเลยล่ะ พวกพี่สาวอยากจะซื้อตุนไว้เยอะหน่อยหรือไม่"

หม่านเป่าช่วยเสนอแนะต่อ "ใกล้จะถึงวันปีใหม่แล้ว คุณหนูบ้านพวกพี่สาวไม่อยากซื้อไว้เยอะหน่อย เอาไว้รับรองแขกเหรื่อหรือเจ้าคะ"

สาวใช้น้อยลังเลใจอยู่ครู่หนึ่งแล้วเอ่ยถาม "พวกเจ้าเอามาเท่าใดกัน"

ต้าโถวกับต้าหยารีบปลดตะกร้าสานลงจากหลังทันที เปิดให้นางดูห่อลูกอมที่ห่อไว้อย่างประณีตงดงามด้านใน หม่านเป่ายังกล่าวเสริมอีกว่า "หากพวกพี่สาวซื้อเยอะ ข้ายอมลดราคาให้ถุงละห้าอีแปะเลยนะ ถุงนี้มีตั้งห้าสิบเม็ดเชียวนะ"

สาวใช้น้อยพลันใจเต้นตึกตักขึ้นมา สำหรับคุณหนูย่อมไม่เห็นเงินห้าอีแปะอยู่ในสายตาอยู่แล้ว แต่นางใส่ใจนี่นา!

นางจึงเอ่ยว่า "เจ้ารอสักประเดี๋ยวนะ ข้าจะเข้าไปถามคุณหนูก่อน"

หมายเหตุ

• [1] วันหยุดเรียน / วันหยุดพักผ่อน (休沐 — ซิวหมู่) : ธรรมเนียมโบราณของจีนที่มีมาแต่สมัยราชวงศ์ฮั่น เดิมเป็นวันหยุดราชการของเหล่าขุนนางเพื่อให้กลับบ้านไปอาบน้ำสระผมและพักผ่อนกับครอบครัว (คำว่า 'ซิว' หมายถึง พักผ่อน ส่วน 'หมู่' หมายถึง สระผม) ภายหลังสถานศึกษาและสำนักศึกษาก็นำระบบวันหยุดนี้มาใช้เป็นวันหยุดเรียนสำหรับอาจารย์และศิษย์เช่นเดียวกัน