ตอนที่ 18 — ตอนที่ 18 กระเช้าดอกไม้เชียวนะ

คนในบ้านตระกูลโจวไม่เคยยอมให้หม่านเป่าเข้าใกล้ริมแม่น้ำเลยสักครั้ง นี่จึงนับเป็นหนแรกที่หม่านเป่าได้สัมผัสน้ำในแม่น้ำอย่างใกล้ชิดถึงเพียงนี้ นางจุ่มมือลงแช่ในน้ำอย่างร่าเริง เล่นสนุกจนเพลิดเพลินเจริญใจยิ่งนัก

พอนางเอียงคอชำเลืองมอง เห็นเอ้อร์หยากำลังก้มหน้าก้มตาขยี้เสื้อผ้า หม่านเป่าก็ดึงเสื้อผ้ามาตัวหนึ่ง เลียนแบบท่าทางของอีกฝ่ายขยี้ไปมาสองสามที จากนั้นก็หย่อนลงไปแกว่งในน้ำ แล้วเลียนแบบท่าทางของทุกคนพยายามจะบิดน้ำออกให้แห้ง

เอ้อร์หยามองดูอย่างจนถ้อยคำ รอจนกระทั่งท่านอาหญิงเล็กล้างน้ำเสร็จแล้วจึงหยิบมาซักใหม่อีกรอบหนึ่ง นางรีบซักเสื้อผ้าอย่างรวดเร็วคล่องแคล่ว พอเสร็จแล้วก็รีบจูงตัวท่านอาหญิงเล็กกลับบ้าน ในใจเตรียมพร้อมรับมือกับการถูกตีเมื่อกลับถึงบ้านไว้เรียบร้อยแล้ว

หม่านเป่ายังคงกระตือรือร้นอารมณ์ดี "น้ำในแม่น้ำเย็นชื่นใจจริงเชียว สนุกมากเลย เอ้อร์หยา คราวหน้าข้าจะมาอยู่เป็นเพื่อนเจ้าซักผ้าอีกนะ"

"อย่าเลยเจ้าค่ะ" เอ้อร์หยาปฏิเสธทันควัน "ท่านอาหญิงเล็ก อย่าว่าแต่ท่านอาซักไม่สะอาดเลย หากย่ารู้เข้า ข้าคงโดนตีแน่ ท่านอาอยู่เล่นกับเอ้อร์โถวที่บ้านดีกว่าเจ้าค่ะ"

"ไม่เอา ข้าจะเล่นน้ำนี่นา" หม่านเป่าเอ่ย "ข้าตกลงกับพี่สะใภ้รองไว้เรียบร้อยแล้ว ต่อไปข้าจะสอนเจ้าเรียนหนังสือ เจ้าก็ต้องพาข้ามาซักผ้าสิ"

เอ้อร์หยาเริ่มลังเลใจขึ้นมา "ท่านแม่ของข้ารับปากแล้วหรือเจ้าคะ"

"แน่นอนสิ" หม่านเป่าเอ่ยอย่างภาคภูมิใจ "ข้าอ้อนวอนตั้งนานเชียวนะ"

เอ้อร์หยายังคงกึ่งเชื่อกึ่งสงสัย พอเดินกลับมาถึงบ้าน จึงรีบจูงมือท่านอาหญิงเล็กมุ่งตรงไปยังห้องครัวเพื่อตามหาแม่ของตน

เฝิงซื่อกำลังทำอาหารเช้าอยู่ พอเห็นเอ้อร์หยาก็บอกให้นางเข้ามาช่วยเติมฟืนติดไฟ ส่วนหม่านเป่านั้น เฝิงซื่อบอกให้นางออกไปข้างนอก อย่าได้เข้ามาให้ควันไฟรมตาในครัว

เอ้อร์หยาเดินไปนั่งคอยเติมฟืนติดไฟพลางเอ่ยถาม "ท่านแม่ ท่านอาหญิงเล็กบอกว่าท่านแม่ยอมให้ข้าเรียนหนังสือแล้วหรือเจ้าคะ"

เฝิงซื่อปรายตามองหม่านเป่าที่กำลังยืดอกน้อยๆ พลางจ้องมองนางด้วยความภาคภูมิใจ จึงเอ่ยปลอบเสียงนุ่มนวล "ใช่แล้วๆ ขอเพียงเจ้าสามารถอาศัยการรู้หนังสือหาเงินได้ ข้าก็ยอมรับปากเจ้า"

พอเอ้อร์หยาได้ยินว่ายังมีเงื่อนไขข้อนี้พ่วงมาด้วย สีหน้าพลันบูดเบี้ยวหม่นหมองลงทันที

หม่านเป่าเห็นนางทำท่าเหมือนน้ำตาจะหยดแหมะอยู่รอมร่อ จึงอดไม่ได้ที่จะดึงแขนนางพาเดินออกไปข้างนอก พลางหันไปบอกเฝิงซื่อว่า "พี่สะใภ้รอง เอ้อร์หยายังไม่ได้ตากผ้าเลย หม่านเป่าจะไปช่วยนางตากผ้าด้วยกันนะ"

"อ้าว!" เฝิงซื่อร้องทักได้เพียงคำเดียว หม่านเป่าก็ดึงตัวเอ้อร์หยาวิ่งเตลิดหายไปไกลแล้ว

เฝิงซื่อจนใจ ได้แต่ก้มหน้าก้มตาเติมฟืนจุดไฟด้วยตนเอง

หม่านเป่าจูงเอ้อร์หยามาที่ลานบ้าน แล้วกระซิบกระซาบเสียงเบาว่า "เจ้าโง่หรือเปล่าเนี่ย ก็บอกแล้วไงว่าต้องรู้หนังสือถึงจะหาเงินได้ แล้วถ้าเจ้าไม่เรียนหนังสือ จะเอาความรู้ที่ไหนไปหาเงินเล่า"

น้ำตาที่เอ่อคลออยู่ในดวงตาของเอ้อร์หยาจวนเจียนจะร่วงมิล่วงแหล่ นางค่อยๆ คิดตามคำพูดประโยคนี้อย่างเชื่องช้า กะพริบตาปริบๆ พลางสะอื้นถาม "ยะ…ยังเป็นแบบนี้ได้ด้วยหรือเจ้าคะ"

"ก็พี่สะใภ้รองเป็นคนเอ่ยปากรับคำเองนี่นา"

เอ้อร์หยาครุ่นคิดดูแล้ว ก็ยังรู้สึกไม่ค่อยมั่นใจนัก "ตะ…แต่ถ้าหากเรียนไปสักพักแล้วยังหาเงินไม่ได้ แล้วท่านแม่ไม่ยอมให้ข้าเรียนต่อเล่าเจ้าคะ"

หม่านเป่าเอ่ยด้วยสีหน้าจริงจังเคร่งขรึม "นั่นก็ย่อมแปลว่าเจ้าเรียนยังไม่เก่งพอ ยังเรียนไม่ลึกซึ้งพอ ถึงยังหาเงินไม่ได้น่ะสิ! เพราะฉะนั้นเพื่อที่จะหาเงินให้ได้ เจ้าก็ยิ่งต้องเรียนต่อไปอีก!"

เอ้อร์หยาพยักหน้าหงึกๆ พลางครุ่นคิดตาม "ท่านอาหญิงเล็ก ข้าว่าท่านอาพูดมีเหตุผลเจ้าค่ะ"

เอ้อร์หยากลับมารู้สึกเบิกบานใจอีกครั้ง แล้วรีบไปตากเสื้อผ้า

หม่านเป่าตัวเตี้ย จึงยืนอยู่ข้างๆ คอยช่วยหยิบส่งเสื้อผ้าให้นาง

เอ้อร์โถววิ่งเหงื่อท่วมศีรษะเข้ามาจากด้านนอก พอเห็นหม่านเป่ายืนอยู่ใต้ราวตากผ้า ก็รีบวิ่งถลาเข้ามาถาม "ท่านอาหญิงเล็ก เมื่อครู่ท่านอาไปไหนมาหรือ ข้าวิ่งตามหาเสียทั่วเลย"

"เจ้านี่ทึ่มจริง ข้าก็อยู่ที่ริมแม่น้ำน่ะสิ"

เอ้อร์โถวส่งเสียง "อ้อ" คำหนึ่ง พลันนึกอะไรขึ้นมาได้ ก็สะดุ้งโหยงกระโดดตัวลอยร้องลั่น "ย่าไม่ยอมให้ท่านอาไปริมแม่น้ำนี่นา ดีละ พี่รอง พี่…" "อื้อๆๆ!"

เอ้อร์หยารีบตะปบมือปิดปากเขาไว้แน่น หม่านเป่าก็ยืนข่มขู่อยู่ข้างๆ ทันควัน "ถ้าเจ้ากล้าเอะอะป่าวประกาศออกไปล่ะก็ ต่อไปข้าจะไม่แบ่งลูกกวาดให้เจ้ากินอีกเลย!"

เอ้อร์โถวน้อยใจเป็นล้นพ้น ในเมื่อไม่อยากให้ข้าบอกใคร แล้วท่านอาจะมาบอกข้าทำไมเล่า!

นัยน์ตาของเอ้อร์โถวรื้นน้ำตา ทว่ากลับรีบเปลี่ยนคำพูดแทบไม่ทัน "ท่านอาหญิงเล็ก กระดาษคัดลายมือของท่านอา ข้าหาออกมาให้หมดแล้วนะ ท่านอารีบกลับไปดูเถิด"

หม่านเป่า "ไม่ต้องรีบหรอก พวกเราไปเก็บดอกไม้ป่ากันเถอะ ข้าคิดออกแล้วว่าจะหาเงินอย่างไร!"

เอ้อร์โถวกับเอ้อร์หยารู้สึกว่าไม่น่าไว้ใจเอาเสียเลย แต่จะทำอย่างไรได้ ในเมื่อนี่เป็นความต้องการของท่านอาหญิงเล็กของพวกเขา อีกทั้งเฉียนซื่อยังเคยกำชับไว้ว่า "กินข้าวเช้าเสร็จแล้ว พวกเจ้าก็ตามไปช่วยถางที่รกร้างด้วย คอยดูแลท่านอาหญิงเล็กของพวกเจ้าให้ดีๆ ล่ะ"

ดังนั้นทุกคนจึงพากันวิ่งกรูกันไปยังเชิงเขา โจวซื่อหลางมาถางที่รกร้างติดต่อกันสองวันแล้ว ผืนดินตรงเชิงเขาแห่งนี้จึงดูเป็นรูปเป็นร่างขึ้นมากโข

มีเนื้อที่ราวๆ หนึ่งหมู่* หญ้าป่าถูกเกี่ยวไปเกินครึ่งแล้ว ทว่าพวกเถาวัลย์และเศษไม้กิ่งไม้กลับกำจัดยากยิ่ง บางต้นรากฝังลึกเกินไป โจวซื่อหลางลงแรงทำคนเดียวทั้งวันยังไม่แน่ว่าจะขุดขึ้นมาได้สักสามต้น

เวลานี้มือของเขาเต็มไปด้วยรอยขีดข่วนถลอกปอกเปิก กำลังนั่งยองๆ อยู่กับพื้น จ้องเขม็งไปยังตอรากไม้ท่อนนั้นที่ไม่ว่าจะเอาเสียมจอบสับอย่างไรก็ขุดไม่ขึ้นเสียที

หม่านเป่าก็นั่งยองๆ ก้มลงไปมองดูบ้าง "ขุดยากขนาดนั้นเลยหรือ"

โจวซื่อหลางตาแดงก่ำจ้องมองนาง "แล้วเจ้าจะให้ข้ามาถางที่รกร้างทำไมเล่า!"

หม่านเป่าตอบอย่างฉะฉานองอาจ "ใครใช้ให้พี่เล่นการพนันล่ะ!"

โจวซื่อหลางถึงกับสะอึกพูดไม่ออก ได้แต่ก้มหน้าก้มตาหดหู่ใจต่อไป "จอบมันทื่อหมดแล้ว ขุดไม่ขึ้นหรอก"

"ต้องเป็นเพราะหาวิธีไม่ถูกแน่ๆ" หม่านเป่าที่ได้รับคำชี้แนะจากเค่อเคอส่งเสียงฮึดฮัดเบาๆ พลางลากตัวเขาไปข้างหนึ่ง แล้วเรียกให้พี่ห้ากับพี่หกมาช่วยขุด

โจวอู่หลางถือจอบถามอย่างแปลกใจ "ต้องขุดห่างออกมาขนาดนี้เลยหรือ"

หม่านเป่าโบกมืออย่างผ่าเผย "เชื่อข้าสิ!"

โจวอู่หลางได้แต่ทำตามที่นางบอก โกยดินที่ขุดได้ไปกองไว้ด้านข้าง ค่อยๆ ขุดเปิดหน้าดินมุ่งหน้าไปยังตอรากไม้จนกลายเป็นหลุมใหญ่ จากนั้นลิ่วหลางก็ออกแรงกระชากพรวดเดียว รากไม้นั้นก็ถูกดึงหลุดออกมาได้อย่างง่ายดาย

ทุกคนถึงกับนิ่งอึ้งตาค้าง พูดไม่ออกบอกไม่ถูก

หม่านเป่าส่งเสียงฮึอย่างภาคภูมิใจ สั่งให้โจวซื่อหลางขุดตอรากไม้ต่อไป ส่วนตัวนางก็พาพวกต้าโถวขึ้นเขาไปเสาะหาดอกไม้สวยๆ

พร้อมกับเอ่ยเล่าแผนการของตนให้ฟัง "ให้พี่รองช่วยสานกระเช้าสวยๆ ให้พวกเราสักสองสามใบ แล้วพวกเราก็เอาดอกไม้มาประดับตกแต่งกระเช้าเหมือนเมื่อวาน จากนั้นก็เอากระเช้าไปขาย เท่านี้ก็เรียบร้อยแล้ว"

"นั่นมันก็ขายตะกร้าอยู่ดีมิใช่หรือ" เอ้อร์โถวเอ่ย "ตะกร้าเป็นพ่อข้าสาน เงินที่ขายได้ก็ต้องให้พ่อข้าสิ เขาไม่ยอมให้พวกเราหรอก"

หม่านเป่าเอ่ย "ไม่ใช่ตะกร้าใบใหญ่แบบนั้นเสียหน่อย แต่เป็นกระเช้าใบเล็กแบบที่พี่รองเคยสานให้ข้าต่างหาก"

ต้าหยาเอ่ยขึ้นว่า "กระเช้าใบเล็กแบบนั้นใส่ของไม่ได้สักเท่าไร จะมีใครซื้อหรือเจ้าคะ"

"ตอนที่พี่รองสานให้ข้า พวกเจ้าทุกคนก็ชอบกันมากไม่ใช่หรือ"

พวกเด็กๆ เริ่มสับสนลังเล "ชอบน่ะก็ชอบอยู่หรอก แต่พวกผู้ใหญ่คงไม่ยอมซื้อหรอกนะ"

เอ้อร์หยาเอ่ย "เด็กๆ ไม่มีเงินนี่นา"

"ถ้าอย่างนั้นพวกเราก็ไปหาเด็กที่มีเงินสิ!"

ทุกคนรู้สึกว่าเป็นไปไม่ได้ "เด็กจะมีเงินได้อย่างไรกัน"

ในเมื่อพวกเขาไม่มีเงิน ก็เลยคิดว่าเด็กทั้งโลกล้วนไม่มีเงินเหมือนกันหมด หม่านเป่าจึงใช้เหตุผลเดียวกันโต้แย้งว่า "ทำไมจะไม่มีเล่า ข้ายังมีเงินเลยนี่นา ย่อมต้องมีเด็กที่เหมือนกับข้าแน่ๆ ไม่แน่อาจจะรวยกว่าข้าเสียอีก พวกเราก็ไปหาเด็กพวกนั้นสิ"

คราวนี้หม่านเป่าจึงค่อยเผยเป้าหมายที่แท้จริงของตนออกมา "ถึงตอนนั้นพวกเราก็เอาลูกกวาดใส่ลงไปในกระเช้าแล้วขายด้วยกันเลย"

พอได้ยินว่าในกระเช้าจะมีลูกกวาดด้วย ทุกคนจึงเริ่มมีความมั่นใจขึ้นมาบ้าง ต่างพากันช่วยกันเสาะหาดอกไม้ป่า

แม้จะเป็นฤดูใบไม้ร่วง แต่ดอกไม้ป่าบนเขากลับมีไม่น้อยเลย ใช้เวลาไม่นาน แต่ละคนก็โอบกอดดอกไม้ไว้เต็มอ้อมอก เมื่อมีหม่านเป่าอยู่ด้วย ความกล้าของต้าโถวและต้าหยาก็เพิ่มขึ้นมาก ทิ้งสามพี่น้องที่ยังคงตรากตรำทำงานหนักไว้เบื้องหลัง แล้วพากันวิ่งเริงร่ากลับบ้านอย่างเบิกบานใจ

โจวอู่หลางและโจวลิ่วหลางมองตามด้วยความอิจฉายิ่งนัก ได้แต่นึกแค้นใจที่ตนเองเกิดมาโตกว่าไม่กี่ปี จนไม่ได้อานิสงส์พลอยอู้ไปวิ่งเล่นกับน้องเล็กไปด้วย

แต่พอหันกลับมาเห็นพี่สี่ที่กำลังนั่งยองๆ เกี่ยวหญ้าอยู่นั้น พวกเขาก็รู้สึกโล่งใจขึ้นมาเยอะ อย่างน้อยวันพรุ่งนี้พวกเขาก็ได้เข้าตัวอำเภอ ส่วนพี่สี่กลับยังต้องมาถางที่รกร้างต่อไป

หม่านเป่าวิ่งโร่กลับไปบ้านเพื่อตามหาโจวเอ้อร์หลาง ปรากฏว่าโจวเอ้อร์หลางกับโจวต้าหลางลงไปทำงานในแปลงนาเสียแล้ว

แม้ช่วงฤดูทำนาเร่งด่วนจะผ่านพ้นไปแล้ว แต่แปลงนาก็ยังต้องพลิกหน้าดินเตรียมไว้ ปล่อยบำรุงดินไว้สักครึ่งค่อนปี เพื่อที่ต้นฤดูใบไม้ผลิปีหน้าจะได้เริ่มหว่านไถเพาะปลูกได้สะดวก

เมื่อโจวเอ้อร์หลางไม่อยู่ หม่านเป่าจึงได้แต่หันไปหาพ่อของนาง "ท่านพ่อ สานกระเช้าใบเล็กให้หม่านเป่าหน่อยสิ เอาแบบเดียวกับที่พี่รองเคยสานให้หม่านเป่านั่นแหละ"

หมายเหตุ

• หมู่ (亩): หน่วยวัดพื้นที่ตามมาตราวัดจีนโบราณ 1 หมู่ มีขนาดประมาณ 666.67 ตารางเมตร หรือเทียบเท่าประมาณ 166.7 ตารางวา (ประมาณ 2 ใน 5 ของ 1 ไร่ไทย)