ตอนที่ 40 — ตอนที่ 40 ขายผม

ในช่วงเวลาที่ยืนสนทนากับซูอิ๋ง ปาท่องโก๋และน้ำเต้าหู้ที่เหลืออยู่เพียงเล็กน้อยของคุณป้าก็ขายจนหมดเกลี้ยง นางจึงเก็บข้าวของเดินจากไปด้วยความเบิกบานใจ

ซูอิ๋งเดินต่อไปยังเบื้องหน้าพ่อค้าขายซาลาเปา “คุณลุงคะ ซาลาเปากับหมั่นโถวนี้ขายยังไงคะ?”

“ซาลาเปาไส้หมูก้อนโตกับซาลาเปาไส้น้ำตาลลูกละหนึ่งเจี่ยวห้าเฟิน ส่วนหมั่นโถวลูกละห้าเฟินจ้ะ”

“ขายแพงไปหน่อยนะคะเนี่ย”

“แม่หนู ไม่แพงแล้วล่ะ ซาลาเปาของลุงทำอย่างซื่อสัตย์ ไส้แน่นแป้งเหนียวนุ่มเคี้ยวเพลิน ถ้าไม่เชื่อเธอลองชิมดูสักลูกสิ”

ซูอิ๋งซื้อซาลาเปาไส้น้ำตาลมาลูกหนึ่ง พบว่าตัวซาลาเปาเย็นชืดไปแล้ว พ่อค้าจึงเอ่ยขออภัยด้วยความเกรงใจ “แม่หนู ยามนี้ขายของได้แต่ต้องคอยหลบๆ ซ่อนๆ พอนานเข้าของก็เลยเย็นหมด ถ้าเธอไม่ต้องการ ลุงคืนเงินให้ได้นะ”

“ไม่เป็นไรหรอกค่ะ ก็ไม่ได้เย็นชืดจนเกินไป ยังพอกินได้อยู่ค่ะ”

ซูอิ๋งกัดกินซาลาเปาไส้น้ำตาลพลางเอ่ยถาม “คุณลุงคะ ทำไมถึงไม่มีใครไปตั้งขายที่หน้าประตูโรงเรียนบ้างล่ะคะ?”

ในเมื่อซูอิ๋งไม่ยอมขอเงินคืน พ่อค้าจึงยินดีที่จะบอกความจริงแก่เธอ “พวกนักเรียนเขากินอิ่มมาจากที่บ้านกันหมดแล้วล่ะ พ่อแม่ไม่มีทางยอมควักเงินให้พวกเด็กๆ มาซื้อของกินเรื่อยเปื่อยข้างนอกหรอก”

ซูอิ๋งยิ้มรับ “จริงด้วยค่ะ เป็นไปตามหลักเหตุผลนี้จริงๆ”

ในใจของซูอิ๋งมีแผนการรองรับเรียบร้อยแล้ว เธอจึงขี่รถจักรยานไปตระเวนดูที่ร้านตัวแทนจำหน่ายประจำตำบล[1] ของที่เธออยากได้ล้วนเล็งไว้หมดแล้ว เวลานี้เธอขาดเพียงสิ่งเดียว นั่นคือเงินทุนตั้งต้นสำหรับทำการค้า

เมื่อซูอิ๋งตามหาร้านตัดผมของรัฐ[2]ประจำตำบลจนพบ ก็เป็นเวลาสิบโมงเช้าแล้ว ประตูใหญ่ของร้านตัดผมยังคงปิดสนิท เธอรอคอยจนกระทั่งเกือบสิบเอ็ดโมงครึ่ง จึงมีชายหนุ่มวัยยี่สิบกว่าปีคนหนึ่งเดินมาเปิดประตู และพอเดินเข้าไปข้างใน ประตูก็ถูกปิดลงเสียงดัง ‘ปัง’ อีกครา

ซูอิ๋งยืนรออยู่อีกครู่หนึ่ง ประตูใหญ่ของร้านตัดผมจึงเปิดออกอีกครั้ง ชายคนที่เพิ่งเข้าไปเมื่อครู่เปลี่ยนมาสวมชุดทำงานสีขาวแล้ว เขาหยิบไม้กวาดขึ้นมาทำท่ากวาดไปมาสองสามที ก่อนจะโยนไม้กวาดทิ้งไว้ข้างๆ แล้วหยิบบุหรี่ขึ้นมาจุดสูบ พิงกรอบประตูพ่นควันอย่างสบายอารมณ์

ซูอิ๋งก้าวเข้าไปหา ทว่ายังไม่ทันที่เธอจะได้อ้าปากพูด ชายคนนั้นก็เอ่ยขึ้นด้วยความรำคาญใจ “คนสระผมยังไม่มา อีกชั่วโมงค่อยมาใหม่”

ซูอิ๋งไม่ได้โกรธเคืองแต่อย่างใด นี่คือกิริยามารยาทและการบริการตามปกติของร้านค้าของรัฐในยุคนี้ เธอจึงลองหยั่งเชิงถามว่า “คุณน้าคะ ขอเรียนถามหน่อยค่ะว่าผู้จัดการหวงอยู่ไหมคะ?”

“…” ชายหนุ่มลดมวนบุหรี่ลง กวาดสายตามองซูอิ๋งตั้งแต่หัวจดเท้าแล้วถาม “เธอตามหาเขาทำไม?”

ซูอิ๋งไม่คิดปิดบัง “ญาติของหนูแนะนำให้มาค่ะ บอกว่าที่นี่รับซื้อเส้นผม”

“ของเธอรึ?” ด้วยความคุ้นชินในวิชาชีพ ชายหนุ่มสังเกตเห็นตั้งแต่แรกแล้วว่าแม่หนูน้อยคนนี้มีเปียผมหนาสลวยดกดำเป็นเงางามถึงสองข้าง จึงแทบไม่เชื่อสายตาว่าเธอจะตัดใจยอมขายมันได้

ซูอิ๋งพยักหน้า “ของหนูเองค่ะ ขอเพียงราคาเหมาะสม หนูก็พร้อมขายค่ะ”

“ฉันนี่แหละผู้จัดการหวง”

หวงเหล่าลิ่วกวาดสายตามองซูอิ๋งอีกครั้ง เด็กสาวดูท่าทางอายุราวสิบสองสิบสามปี เปียผมเส้นโตยาวเกือบถึงเอว ย่อมต้องใช้เวลาไว้ยาวนานมากเป็นแน่ การที่ตัดใจยอมขายย่อมต้องมีความจำเป็นต้องใช้เงินด่วนอย่างไม่ต้องสงสัย อีกทั้งอายุยังน้อยเพียงแค่นี้ ช่างหลอกล่อได้ง่ายดายยิ่งนัก

หวงเหล่าลิ่วอัดบุหรี่เข้าปอดไปหนึ่งคำ พ่นควันสีขาวออกมาพลางเอ่ยอย่างเย่อหยิ่ง “คนที่มาขายผมให้ฉันมีเยอะแยะไปหมด เห็นแก่ที่เธอมีคนรู้จักแนะนำมา ฉันจะรับซื้อไว้ในราคาสามหยวนก็แล้วกัน”

ซูอิ๋งยังคงสงบนิ่งเยือกเย็น เพราะเคยได้ยินฉินเจี้ยนหมินอาเล็กแห่งตระกูลฉินพูดถึงเรื่องนี้มาก่อน ในใจของเธอจึงมีตัวเลขที่ชัดเจนอยู่แล้ว “พี่สาวคนที่แนะนำให้หนูมา ผมไม่หนาเท่าหนู และไม่ยาวเท่าหนูด้วยซ้ำ ผมของพี่ยังขายได้ตั้งสิบหยวน ผมของหนูต้องขายได้สิบห้าหยวนค่ะ”

หวงเหล่าลิ่วเลิกคิ้วขึ้นเล็กน้อย เขาจะไปรู้ได้อย่างไรว่ามีพี่ชายพี่สาวคนไหนแนะนำให้เธอมา “เป็นไปไม่ได้หรอก แพงขนาดนี้ฉันรับซื้อไว้ก็ไม่มีกำไรกันพอดี เต็มที่ฉันเพิ่มให้อีกสองหยวน ถ้าเธอไม่ขายก็ช่างเถอะ”

พนักงานในร้านตัดผมของรัฐแห่งนี้ หลายคนล้วนใช้เส้นสายฝากฝังเข้ามาทั้งสิ้น วันๆ แทบไม่ยอมแตะต้องงาน มีเพียงตัวเขาที่เป็นผู้จัดการร้านคนนี้ที่ต้องเหน็ดเหนื่อยสายตัวแทบขาด ทว่าอัตราค่าบริการรัฐบาลเป็นผู้กำหนดตายตัว ทำมากทำน้อยก็ได้เงินเดือนเท่าเดิม เขาจึงต้องดิ้นรนหาช่องทางทำเงินด้วยตัวเอง

อาศัยช่องทางของร้านมารับซื้อเส้นผมเพื่อนำไปทำวิกผมขายย่อมเป็นวิธีที่ทำเงินได้ดีที่สุด เส้นผมของนังหนูคนนี้มีคุณภาพดีเยี่ยมจนหาได้ยากยิ่ง ทั้งดกหนาและเงางาม นำไปทำวิกผมได้ตั้งหลายหัว สามารถขายต่อได้ราคาพุ่งสูงขึ้นหลายเท่าตัว อย่าว่าแต่สิบห้าหยวนเลย ต่อให้รับซื้อมาในราคายี่สิบหยวน เขาก็ยังมีกำไรเหลือเฟือ

ซูอิ๋งเข้าใจดีว่าคนที่ต่อราคาก็คือคนที่คิดจะซื้อของ เธอจึงก้มหน้าน้อยๆ แล้วเอ่ยว่า “ขอบคุณค่ะคุณน้า ผมพรรค์นี้เลี้ยงให้ยาวขนาดนี้ไม่ใช่เรื่องง่าย การค้าของคุณน้าเองก็ไม่ง่ายเช่นกัน หนูไปดูร้านอื่นก่อนดีกว่าค่ะ พอดีพี่สาวแนะนำร้านอื่นให้หนูไว้อีกร้านหนึ่งด้วย”

• [1] ร้านตัวแทนจำหน่ายประจำตำบล : ร้านค้าสาขาย่อยของสหกรณ์จัดซื้อและจำหน่ายในระดับตำบลหรือหมู่บ้าน จำหน่ายสินค้าอุปโภคบริโภคที่รัฐควบคุม

• [2] ร้านตัดผมของรัฐ : กิจการบริการที่บริหารจัดการโดยรัฐบาลจีนในยุคเศรษฐกิจแบบวางแผน พนักงานเป็นลูกจ้างรัฐ ค่าบริการและเงินเดือนถูกกำหนดโดยรัฐอย่างเข้มงวด