ตอนที่ 70 — ตอนที่ 70 อวนแตกถล่มทลาย

กระทั่งดวงตะวันสีแดงชาดลอยเด่นอยู่กลางท้องฟ้า พ่อเยี่ยกะเวลาดูแล้วเห็นว่าสมควรแก่เวลา จึงเดินไปเตรียมสาวอวนตาที่สองขึ้นมา

พอเดินไปถึงรางปล่อยท้ายเรือ ก็พบว่าอวนตานี้ดูเหมือนจะได้ของหนักกว่าเดิม การดึงลากขึ้นมาจึงต้องออกแรงมากกว่าเดิม พ่อเยี่ยจึงตะโกนเรียกเยี่ยเย่าตง "รีบมาช่วยพ่อดึงเร็วเข้า!"

สองพ่อลูกช่วยกันออกแรงลากร่างแหอวนขึ้นมาจากรางท้ายเรือ "แม่เจ้าโว้ย หนักเอาเรื่องเลยแฮะ อวนตานี้ก็ยังเป็นปลากระเบนอยู่อีกเรอะ นี่พวกเราหลงเข้าไปอยู่ในรังปลากระเบนจนหาทางออกไม่ได้แล้วหรือไงเนี่ย"

"ดวงดีจริงๆ อวนแตกอีกแล้ว วันนี้น่านน้ำแถบนี้มีแต่ฝูงปลากระเบนเต็มไปหมด" พ่อเยี่ยเอ่ยด้วยสีหน้าเบิกบาน

การเจอกลุ่มปลาแหวกว่ายรวมฝูงกันหนาแน่น ลากอวนได้ตาเดียว ย่อมได้ผลผลิตคุ้มค่ายิ่งกว่าการเที่ยวงมหากุ้งปลาตัวเล็กตัวน้อยประปรายเป็นไหนๆ

เยี่ยเย่าตงยิ้มแป้นจนมองไม่เห็นตา "อวนตานี้ได้เยอะกว่าตาแรกอีก วันนี้พวกเราคงได้รวยเละแน่ๆ มีปลากระเบนพัดจีน* อีกสองตัว แล้วยังมีฉลามสีน้ำเงินตัวเบ้อเริ่มติดมาด้วยเนี่ย ยังดิ้นกระแด่วๆ อยู่เลย หนักตั้งสี่ห้าสิบชั่งได้มั้งเนี่ย"

ฉลามสีน้ำเงินได้ชื่อว่าเป็นฉลามที่มีรูปร่างหน้าตางดงามที่สุดในท้องทะเล รูปร่างเพรียวลมสง่างาม ในเวลานี้ตามท้องทะเลยังมีอยู่ชุกชุมมาก ทว่าอีกสี่สิบปีให้หลัง ปลาชนิดนี้จะถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มสิ่งมีชีวิตใกล้สูญพันธุ์ เนื่องจากหลายๆ ประเทศพากันล่าจับอย่างบ้าคลั่ง โดยเฉพาะประเทศญี่ปุ่น

"อืม ตัวนี้ก็ขายได้อีกหลายหยวน"

เนื้อฉลามมีมูลค่าค่อนข้างต่ำ ส่วนที่มีราคาค่างวดจริงๆ คือครีบฉลาม ทว่าสำหรับผู้คนในยุคนี้ที่สิ่งของเครื่องใช้และอาหารการกินยังขาดแคลน เนื้อฉลามชิ้นโตก็ถือเป็นเนื้อปลาชั้นดีที่กินอิ่มท้องได้เหมือนกัน

เขายืดอกอย่างภาคภูมิใจ "บอกแล้วใช่ไหมล่ะครับว่าช่วงนี้ดวงผมกำลังขึ้น ลากอวนสองตานี้รวมกันขายได้สักห้าสิบหยวนสบายๆ เลยใช่ไหมครับ"

เรื่องโชคชะตาและวาสนานั้นเป็นสิ่งลี้ลับซับซ้อน หากวันๆ เอาแต่พูดว่าตนเองโชคดี โชคลาภก็อาจจะหลั่งไหลเข้ามาหาจริงๆ ทว่าหากมัวแต่นั่งบ่นแช่งชักหักกระดูกตัวเอง ความโชคร้ายก็คงจะเกาะติดแจไม่ยอมห่าง

"อืม สองตานี้ได้ผลผลิตยอดเยี่ยมจริงๆ ขายได้พอๆ กับเงินเดือนคนงานโรงงานทั้งเดือนเลย วันนี้ยังลากได้อีกสักสามตา แกไปคุมพวงมาลัยปล่อยอวนเถอะ ตรงนี้ปล่อยให้พ่อจัดการเอง"

พ่อเยี่ยเองก็พึงพอใจเป็นอย่างยิ่ง ลากอวนเพียงสองตาได้ของเทียบเท่ากับที่พวกเขาออกเรือสองเที่ยวก่อนหน้านี้เสียอีก

ในใจพ่อเยี่ยอดคิดไม่ได้ว่า ช่วงนี้ลูกชายคนเล็กดวงดีเรื่องเงินทองจริงๆ อาจเป็นเพราะเพิ่งหัดออกเรือเป็นมือใหม่กระมัง จึงต้องฉวยจังหวะที่ดวงกำลังพุ่งแรงปล่อยให้มันลากอวนเพิ่มอีกหลายๆ ตา อีกทั้งดูเหมือนว่ามันจะมีพรสวรรค์ในการจับปลาอยู่ไม่น้อย ไม่ต้องเคี่ยวเข็ญสั่งสอนอะไรมากมายก็ทำได้คล่องแคล่วเป็นเรื่องเป็นราวแล้ว

หากหลังจากแยกบ้านไปแล้ว มันยังคงขยันขันแข็งออกเรือทำมาหากินเช่นนี้ต่อไป สองเฒ่าอย่างพวกเขาก็คงไม่ต้องมานั่งกังวลว่ามันจะอดตายอีกแล้ว

ในที่สุดก็เริ่มดัดนิสัยกลับมาเป็นผู้เป็นคนได้เสียที

เยี่ยเย่าตงลงมือปล่อยอวนตาที่สามต่อไป ทว่าผลผลิตของอวนตาที่สามกลับไม่ดกหนาเหมือนสองตาแรก อีกทั้งอวนตานี้ไม่มีปลากระเบนติดมาเลยสักตัว ไม่รู้ว่าฝูงปลาแตกตื่นหนีไปหมดแล้ว หรือว่าถูกพวกเขากวาดจับจนเหี้ยนเตียนกันแน่ กลับกลายเป็นว่ามีแต่ปลาสีกุน* ตัวเล็กๆ ติดขึ้นมาเต็มไปหมด! ตัวกระจิริดแต่ลากติดมาได้ตั้งร้อยกว่าชั่ง!

ทว่าปลาชนิดนี้ราคาถูกแสนถูกจนน่าใจหาย!

"เชี่ยเอ๊ย ทำไมมีแต่ปลาสีกุนล่ะเนี่ย ปลาพรรค์นี้ชั่งหนึ่งถึงห้าเฟินไหมเนี่ย"

"รับซื้อชั่งละสามเฟินมั้ง!"

พ่อเยี่ยไม่ได้รู้สึกเสียดมเสียดายอะไรมากมาย การออกเรือหาปลามันต้องพึ่งพาโชคชะตาอยู่แล้ว มีที่ไหนจะลากอวนแตกได้ทุกตาเล่า ผลผลิตของอวนตานี้ก็พอๆ กับการลากอวนตามปกติในยามทั่วไปนั่นแหละ

อีกทั้งแม้ว่าปลาชนิดนี้ราคาจะถูกมาก แต่หากนำไปตากเป็นปลาแห้งหรือหมักเป็นปลาเค็ม รสชาติของมันนับว่ายอดเยี่ยม คนในบ้านต่างก็ชอบกินกันทั้งนั้น

รสนิยมการกินของเยี่ยเย่าตงค่อนข้างเรียบง่ายติดดิน คนทั่วไปอาจจะเบะปากรังเกียจปลาชนิดนี้ ทว่าเขากลับมองว่าเนื้อปลาที่ค่อนข้างหยาบก็มีข้อดีของมัน ปลาสีกุนยิ่งต้มนานเนื้อยิ่งแน่น รสชาติเข้มข้นกลมกล่อม เคี้ยวเพลินสู้ฟันเป็นพิเศษ เสียอย่างเดียวคือราคาขายมันถูกเกินไปเท่านั้นเอง

หากต้องควักเงินซื้อกิน คนคงร้องตะโกนว่าคุ้มค่าเกินราคาแน่ๆ

"สองตาแรกได้ปลาเยอะแล้ว อวนตานี้ก็เก็บไว้ตากแห้งให้หมดเลยดีกว่า หรือไม่ก็แบ่งส่วนหนึ่งเอาไปหมักเกลือ อย่างไรก็ไม่เน่าเสีย บ้านใหม่ยังต้องสร้างอีกตั้งหลายเดือน พายุเพิ่งจะพัดผ่านไป ในบ้านไม่มีอะไรจะกินเลย ตุนไว้หน่อยก็ดี เผื่อมีพายุไต้ฝุ่นเข้าซ้ำอีก จะได้ไม่ต้องกลัวว่าจะไม่มีอะไรกิน"

ปลาเนื้อแน่นราคาถูกแบบนี้เก็บไว้กินเองหรือเอาไว้ทำกับข้าวเลี้ยงพวกคนงานสร้างบ้านนับว่าคุ้มค่ายิ่งนัก

"ปากกาน้ำปากกาควายแท้ๆ ใครเขาจะมีพายุเข้ากันทุกวันเล่า" พ่อเยี่ยถลึงตาใส่เขาหนึ่งที "เอาเถอะ รอดูก่อนว่าอวนตาต่อไปจะได้อะไรบ้าง"

"รับรองว่าไม่ผิดหวังแน่นอนครับ!"

"คัดแยกพวกนี้เสร็จแล้วก็ไปกินข้าวก่อน กินอิ่มแล้วค่อยปล่อยอวนต่อ"

ข้าวกล่องที่แม่เยี่ยเตรียมให้ตั้งแต่เช้ามืดจนถึงตอนนี้เย็นชืดหมดแล้ว ยังดีที่เป็นช่วงฤดูร้อนจึงไม่จำเป็นต้องกินอาหารร้อนๆ อีกทั้งในกับข้าวก็ไม่ได้มีคราบไขมันเลี่ยนอะไร

กับข้าวของพวกเขาแสนจะเรียบง่าย มีหอยตลับหนึ่งชาม ผัดผักกาดขาวหนึ่งชาม ช่วยไม่ได้จริงๆ ไม่ได้ออกเรือมาหลายวัน ในบ้านมีเพียงผักสดกับหอยตลับที่เก็บได้เมื่อวานเท่านั้น แม้แต่ปลาแห้งก็กินกันจนเกลี้ยงแล้ว

สัตว์น้ำที่เก็บได้ตามชายหาดเมื่อวาน ตัวไหนที่ขายได้ราคาก็ขายทิ้งไปหมดแล้ว ส่วนที่ขายไม่ได้ก็พอกินแค่ครอบครัวมื้อเดียวเท่านั้น สมาชิกในบ้านมีผู้ใหญ่เก้าคน เด็กอีกแปดคน ปริมาณอาหารที่ต้องใช้ในแต่ละวันไม่ใช่เรื่องล้อเล่นเลย

มีแต่แม่เยี่ยที่รู้จักประหยัดมัธยัสถ์ ต้มข้าวต้มผสมเส้นมันเทศตากแห้งให้กินทุกวัน ข้าวสารในบ้านถึงจะพอกินประทังชีวิต

แน่นอนว่าพวกคนงานสร้างบ้านต้องออกแรงทำงานหนัก จะปล่อยให้คนอื่นกินข้าวต้มมันเทศไม่ได้ แม่เยี่ยจึงต้องหุงข้าวสวยสีขาวให้พวกเขากิน ส่วนครอบครัวตัวเองถึงจะได้กินข้าวต้มมันเทศในตอนเย็น

ส่วนคนที่ต้องออกเรือหาปลา ก็ได้กินข้าวสวยเช่นกัน เพราะอยู่กลางทะเลได้กินเพียงแค่มื้อเดียวเท่านั้น ก่อนออกจากบ้านตอนดึกกินไปมื้อหนึ่งแล้วก็ต้องอยู่โยงมาจนถึงตอนนี้

หลังจากสวาปามข้าวสวยและกับข้าวจนเกลี้ยงไม่เหลือแม้แต่เม็ดเดียว เยี่ยเย่าตงก็กระตือรือร้นวิ่งไปคุมพวงมาลัยเพื่อปล่อยอวนตาถัดไป พ่อเยี่ยเห็นแล้วก็รู้สึกพึงพอใจขึ้นมา รู้จักดูทิศทางลมมีไหวพริบขึ้นเยอะ!

ความจริงแล้วเยี่ยเย่าตงค่อนข้างชอบการออกเรือหาปลา ทุกครั้งที่สาวอวนขึ้นมา มันให้ความรู้สึกเหมือนการเปิดกล่องสุ่มที่คาดเดาไม่ได้เลยว่าจะเจออะไรข้างใน จะเป็นปลาเนื้อดีหรือปลาเบญจเพส ยิ่งถ้าได้ปลาตัวโตราคาแพง ความสุขใจมันยิ่งล้นปรี่

คนในยุคนี้ออกเรือเพื่อปากท้องและมีชีวิตรอด ส่วนคนในยุคหลังหลายคนไปงมหาของทะเลเพราะความสนุกสนานเพลิดเพลิน และความรู้สึกอิ่มเอมใจยามที่เก็บเกี่ยวผลผลิตได้ หากจะซื้อกินใครๆ ก็มีปัญญาซื้อทั้งนั้น

พ่อเยี่ยเห็นว่าสองตาแรกเยี่ยเย่าตงลากอวนได้ทะมัดทะแมง บังคับเรือได้มั่นคง พอปล่อยอวนตาที่สี่ลงไป พ่อเยี่ยจึงแทบไม่ได้เข้ามาก้าวก่าย เพียงแต่กำชับว่าให้ระวังอย่าขับไปชนโขดหินใต้น้ำ แล้วก็หลับตาพักสายตาไป

ผลผลิตของวันนี้ถือว่าเพียงพอแล้ว พ่อเยี่ยจึงไม่รังเกียจที่จะปล่อยให้ลูกชายคนเล็กแสดงฝีมือ ดูท่าทางมันจะเรียนรู้งานได้เร็วกว่าพี่ใหญ่กับพี่รองเสียอีก

เยี่ยเย่าตงตั้งอกตั้งใจขับเรือเป็นอย่างดี พอกะเวลาว่าสมควรแล้ว จึงปลุกพ่อที่กำลังสัปหงกให้ตื่นขึ้นมาช่วยสาวอวน

"พ่อครับ อวนตานี้ดูท่าทางจะไม่น้อยเหมือนกันนะเนี่ย!"

สองพ่อลูกช่วยกันออกแรงดึงอย่างทุลักทุเล

"อืม ลากขึ้นมาดูก่อนว่ามีอะไรบ้าง"

เมื่อทั้งสองคนช่วยกันดึงร่างแหอวนขึ้นมาบนดาดฟ้าเรือจนสำเร็จ ก็ต้องเบิกตากว้าง "เชี่ยเอ๊ย ยังเป็นปลากระเบนอยู่อีกเรอะ วันนี้พวกเราไปสะกิดโดนรังปลากระเบนเข้าจริงๆ แล้ว ลากสี่ตา ติดปลากระเบนมาเสียสามตา!"

"ปลากระเบนก็ปลากระเบนสิวะ ขอแค่มีของก็พอแล้ว" พ่อเยี่ยเอ่ยด้วยความยินดี อวนตานี้ได้ปริมาณเยอะกว่าสองตาแรกเสียอีก อวนแตกอีกแล้ว

เยี่ยเย่าตงคัดแยกจนมือชาไปหมด วันนี้ปลากระเบนมาชุมนุมกันอยู่ในน่านน้ำแถบนี้เยอะขนาดนี้ ก็นับว่าได้ลาภก้อนโตแล้ว

"วันนี้แทบไม่มีพวกปูม้าหรือกั้งตั๊กแตนติดมาเลย อวนตาสุดท้ายพวกเราลองแล่นออกไปไกลกว่านี้เปลี่ยนที่ดูไหมครับ รู้สึกว่าแถบนี้มีแต่ปลากระเบน น่าจะโดนพวกเรากวาดจับไปเกือบหมดแล้ว"

พ่อเยี่ยตวัดสายตาค้อนใส่เขา "จะอยากได้ปลาหลายๆ ชนิดไปทำไมกัน ขอแค่มีของขายได้เงินก็พอแล้ว ลากต่อแถวนี้แหละ ดูซิว่าจะลากปลากระเบนติดมาได้อีกสักตาไหม!"

"ได้ครับ พ่อว่ายังไงก็ว่าตามนั้น!" ไม่แน่อาจจะมีปลากระเบนหลงเหลืออยู่จริงๆ ก็ได้

ทว่าอวนตาสุดท้ายกลับผิดไปจากที่สองพ่อลูกคาดการณ์ไว้ ไม่มีปลากระเบนติดมาเลยสักตัว มีแต่ปูม้า กั้งตั๊กแตน และปลาจิปาถะ รวมๆ กันแล้วอวนตานี้หนักราวสามสิบกว่าชั่ง

สองพ่อลูกไม่ได้ผิดหวังอะไรมาก ถือเป็นผลผลิตปกติของการลากอวนทั่วไป

ทว่าใครจะไปคาดคิด เมื่อแก้เชือกผูกปลายอวนเทสัตว์น้ำออกมากองบนดาดฟ้าเรือ กลับมีของหายากระดับพรีเมียมกลิ้งหลุดออกมาด้วย!

"เชี่ยเอ๊ย ปลาเก๋าแดงจุด* นี่หว่า! อวนตานี้มีปลาเก๋าแดงจุดตัวเบ้อเริ่มติดมาด้วยโว้ย!"

───

• [1] ปลากระเบนพัดจีน (中华团扇鳐) : ปลากระเบนโบราณหายาก ลำตัวกลมคล้ายพัดจีน

• [2] ปลาสีกุน / ปลาบาหล่าง (巴浪鱼) : ปลาทะเลผิวน้ำตระกูลปลาสีกุนบั้ง เนื้อแน่น นิยมนำมาตากแห้งหรือหมักเค็ม

• [3] ปลาเก๋าแดงจุด / ปลาย่ำสวาท (红斑 / 赤点石斑鱼) : ปลาเก๋าระดับราชาแห่งท้องทะเล ลำตัวสีแดงส้มมีจุดแดงสด เนื้อแน่นหวานนุ่ม เป็นปลาเศรษฐกิจมูลค่าสูงที่สุดชนิดหนึ่ง