ตอนที่ 78 — ตอนที่ 78 ลอบพับดักปลา

หลังอาหารกลางวัน หลินซิ่วชิงก็นับธนบัตรใบละสิบหยวนจำนวนสิบห้าใบยื่นส่งให้แม่เยี่ยต่อหน้าพี่สะใภ้ทั้งสองคน แม่เยี่ยไม่ได้เอ่ยอะไร เพียงแค่ยิ้มรับแล้วเก็บเงินใส่กระเป๋าไป

ทว่าพอตกดึกจนฟ้ามืดสนิท แม่เยี่ยกลับแอบย่องเข้ามาในห้องของเยี่ยเย่าตงอย่างเงียบเชียบ ยังดีที่สองสามีภรรยายังไม่ได้เข้านอน

"แม่ครับ?"

"ชู่… เข้าไปคุยข้างใน"

หลินซิ่วชิงปิดประตูห้องลงอย่างแผ่วเบาด้วยความสงสัย พลางกดเสียงถาม "มีอะไรเหรอคะแม่"

แม่เยี่ยล้วงหยิบผ้าเช็ดหน้าผืนสี่เหลี่ยมออกมาจากกระเป๋าเสื้อ ค่อยๆ คลี่มุมผ้าทั้งสี่ด้านออก ด้านในห่อหุ้มธนบัตรใบละสิบหยวนจำนวนสิบห้าใบที่หลินซิ่วชิงเพิ่งมอบให้นางเมื่อตอนกลางวัน

สองสามีภรรยาจ้องมองแม่เยี่ยด้วยความประหลาดใจ "แม่คะ ทำแบบนี้ทำไมกันคะ"

"แม่ปรึกษากับพ่อแกแล้ว นานทีปีหนเจ้าตงมันจะคิดอยากทำงานทำการอย่างจริงจัง เรือไม้ลำนี้ก็ถือเสียว่าเป็นเครื่องมือทำมาหากินสำหรับตั้งตัวของพวกแกสองคนแล้วกัน ไม่ต้องเอาเงินมาให้หรอก แม่กับพ่อสองคนแก่ๆ ยังแข็งแรง ยังออกแรงทำงานไหว"

หลินซิ่วชิงกับเยี่ยเย่าตงสบตากัน ก่อนที่เธอจะเอ่ยขึ้น "ทำแบบนี้มันจะไม่ดีมั้งคะแม่ เรือไม้เป็นของกองกลาง ถ้ายกให้พวกเราฟรีๆ หากพี่สะใภ้ใหญ่กับพี่สะใภ้รองรู้เข้า เดี๋ยวพวกเขาก็โวยวายบ้านแตกกันพอดี"

"พวกแกไม่พูด คนอื่นเขาจะไปรู้ได้ยังไง อีกอย่างพวกพี่ๆ ของแกก็ไม่ได้เสียเปรียบอะไรหรอก ใครแอบคิดคำนวณอะไรไว้ในใจ พ่อกับแม่รู้กระจ่างแจ้งแก่ใจทั้งนั้น ก็แค่คิดจะตามพ่อแกออกเรือ จะได้ไม่ต้องควักเงินลงทุนเอง แถมพอได้เงินมาก็มีส่วนแบ่งเข้ากระเป๋า พวกแกได้เรือไม้ลำเล็กไปทำมาหากินพึ่งพาตัวเอง ส่วนพวกพี่ๆ ก็ตามพ่อไปจับปลาแบ่งเงินกัน แบบนี้มันก็ยุติธรรมดีแล้ว"

"หากพวกแกต้องควักเงินซื้อเรือไม้ไปทำมาหากินเองตามลำพัง ขณะที่พวกพี่ๆ กลับเกาะพ่อหากินโดยไม่ต้องลงทุนอะไรเลย แบบนั้นพวกแกสิถึงจะเป็นฝ่ายเสียเปรียบ รับเงินกลับไปเถอะ ในใจพ่อกับแม่กระจ่างแจ้งดั่งกระจกเงา ไม่มีทางปล่อยให้ลูกคนไหนต้องเสียเปรียบหรอก"

เดิมทีฐานะทางการเงินของบ้านสามเมื่อเทียบกับบ้านใหญ่และบ้านรองก็ย่ำแย่กว่าอยู่แล้ว พ่อเยี่ยกับแม่เยี่ยไม่ได้คิดจะฮุบเงินของลูกชาย เงินสร้างบ้านพวกเขาสองคนแก่ก็เป็นคนออกให้ทั้งหมด จะมาขาดแคลนเงินแค่ร้อยห้าสิบหยวนนี้ได้อย่างไร

ในเมื่อแม่พูดจาเปิดอกถึงขนาดนี้แล้ว หลินซิ่วชิงจึงจำต้องรับเงินคืนมา พลางเอ่ยด้วยความซาบซึ้งใจ "ขอบคุณค่ะแม่"

"เอาล่ะ เก็บเงินไว้ให้ดีๆ แล้วรีบนอนพักผ่อนเถอะ" แม่เยี่ยก้าวเท้าเบาๆ เดินออกจากห้องไป

พ่อสามีและแม่สามีของเธอปฏิบัติตนและวางตัวได้อย่างไร้ที่ติจริงๆ แม้ว่าลึกๆ อาจจะมีความรู้สึกเอ็นดูและเข้าข้างลูกชายคนเล็กอยู่บ้าง ทว่าเธอก็รู้สึกซาบซึ้งและโชคดีเหลือเกินที่มีพ่อแม่สามีเช่นนี้ หากสามีของเธอรู้จักประพฤติตัวดีและขยันขันแข็งได้ตลอดรอดฝั่ง ย่อมจะวิเศษยิ่งขึ้นไปอีก

"มองหน้าฉันทำไมแบบนั้นล่ะ" เยี่ยเย่าตงเห็นสายตาเป็นประกายเปี่ยมไปด้วยความหวังของเธอ ก็อดรู้สึกเคอะเขินไม่ได้

"พ่อแม่แกเป็นห่วงและคอยคิดเผื่อแกขนาดนี้ แกต้องตั้งหน้าตั้งตาทำงานทำการ หาเงินให้ได้เยอะๆ ถึงจะคู่ควรกับน้ำใจของพวกท่านนะ"

เขานั่งขยับตัวเปลี่ยนท่าทางอย่างเก้อเขิน เอ่ยเสียงอ่อย "รู้แล้วน่า ดึกดื่นป่านนี้จะมาพูดเรื่องพวกนี้ทำไมกัน รีบนอนเถอะ พรุ่งนี้ต้องตื่นไปออกแรงทำงานแต่เช้าอีก"

หลินซิ่วชิงค้อนขวับใส่เขาหนึ่งที ก่อนจะเดินไปเก็บเงินเข้าลิ้นชักแล้วลงกลอนล็อกไว้ตามเดิม จากนั้นจึงขึ้นเตียงไปกล่อมลูกชายตัวแสบทั้งสองคนที่กำลังเล่นหยอกล้อกัน พร้อมทั้งกำชับเด็กๆ ว่า เรื่องที่อาม่าแอบเอาเงินมาคืนให้พ่อแม่ ห้ามเอาไปเล่าให้คนอื่นฟังเด็ดขาด เพื่อไม่ให้เกิดเรื่องวุ่นวายโดยไม่จำเป็น

เช้าตรู่วันรุ่งขึ้น ขณะที่พวกเขากำลังเดินไปยังที่ดินสร้างบ้านแปลงใหม่ริมชายหาด เมื่อเดินผ่านที่ดินแปลงเดิม ก็เห็นครอบครัวของหลินจี๋ซั่งกำลังยืนชี้ไม้ชี้มือปรึกษากันว่าจะสร้างบ้านหลังเล็กๆ อย่างไร

พวกเขาส่งยิ้มทักทายพอเป็นพิธีแล้วก็เดินผ่านไป ใครจะสร้างบ้านอย่างไรก็เรื่องของเขา บ้านของตัวเองก็ต้องคิดวางแผนเอาเอง

ตั้งแต่เมื่อคืนพ่อเยี่ยได้เดินสายไปบอกกล่าวพวกคนงานตามบ้านเรียบร้อยแล้ว ว่าวันนี้จะเริ่มงานใหม่อีกครั้ง เนื่องจากเคยขุดหลุมวางฐานรากมาแล้วรอบหนึ่ง พอมาทำรอบใหม่จึงคล่องแคล่วและรวดเร็วกว่าเดิมมาก ทำตามขั้นตอนเดิมทุกประการ

เยี่ยเย่าตงรอจนกระทั่งกินข้าวเที่ยงและพักเบรกกลางวันเสร็จ จึงฉวยโอกาสแวบไปที่ท่าเรือเพื่อตรวจดูเรือไม้ลำเล็กของตน เมื่อวานตอนที่พ่อทดลองพาย เขาได้สอบถามเทคนิคการพายกรรเชียงเรือมาบ้างแล้ว พอได้ลองจับไม้พายกรรเชียงด้วยตัวเอง เรือก็ค่อยๆ เคลื่อนตัวแล่นออกจากฝั่งไป

หลังจากทดลองพายวนไปเวียนมาริมฝั่งอยู่พักหนึ่ง เขาก็รู้สึกว่าไม่ได้ยากเย็นอย่างที่คิด ฝึกฝนได้ง่ายดายมาก อาจเป็นเพราะลูกน้ำเค็มอย่างเขามีสัญชาตญาณเกี่ยวกับเรืออยู่ในสายเลือดกระมัง

ครั้นพอตกค่ำ เขาก็ปรึกษากับหลินซิ่วชิงว่า หากซื้อลอบพับดักปลาสำเร็จรูปตามท้องตลาดจะมีราคาค่อนข้างแพง สู้ซื้อเส้นเชือกเอ็นมาช่วยกันถักเอง แล้ววานให้แม่ช่วยอีกแรงน่าจะประหยัดกว่า ซึ่งแม่เยี่ยย่อมยินดีช่วยอย่างแน่นอน

หลินซิ่วชิงพยักหน้าเห็นพ้อง ไม่มีข้อโต้แย้ง

ในเมื่อได้เรือมาไว้ในครอบครองแล้ว ย่อมต้องวางแผนใช้ประโยชน์ให้คุ้มค่าที่สุด

บรรดาเพื่อนบ้านข้างเคียงเมื่อรู้ข่าวว่าบ้านสกุลเยี่ยเพียงแค่ยอมเปลี่ยนที่ดินสร้างบ้านใหม่ ก็ได้เรือไม้ลำงามมาฟรีๆ หนึ่งลำ ต่างก็พากันอิจฉาตาร้อนเป็นทิวแถว

"แม่ลี่เซียงเอ๊ย ช่วงนี้บ้านพวกเธอโชคดีจริงๆ เลยนะ นั่งอยู่เฉยๆ ในบ้าน เงินทองลาภลอยก็หล่นทับถึงที่!"

"นั่นน่ะสิ เรือไม้ลำนั้นราคาไม่ใช่ถูกๆ เลยนะ ทำไมบ้านพวกเราถึงไม่เคยเจอเรื่องดีๆ แบบนี้บ้างนะ"

"คนที่มาขอซื้อที่ดินมันโง่หรือเปล่า ที่ดินว่างๆ ในหมู่บ้านมีตั้งเยอะแยะ ทำไมถึงเจาะจงอยากได้ที่ดินบ้านพวกเธอด้วย"

"พวกเธอไม่ได้ยินข่าวลือหรือไง เขาบอกว่าที่ดินตรงนั้นฮวงจุ้ยดีเลิศ คนซื้อเขาไปจ้างซินแสมาดู ถึงได้ยอมยกเรือไม้ลำนั้นให้เป็นค่าชดเชย ไม่อย่างนั้นไม่มีผลประโยชน์งามๆ ใครเขาจะยอมแลก ที่ดินก็ลงฐานรากไปหมดแล้ว"

"นั่นก็จริง พวกเธอฉลาดเลือกที่ดินจริงๆ คนบ้านนอกอย่างพวกเราก็มีแต่เรี่ยวแรงนี่แหละ ช่วยออกแรงเหนื่อยฟรีไม่กี่วันมันจะไปเสียหายตรงไหน ได้เรือไม้มานี่สิถึงจะเป็นก้อนโตที่สุด"

แม่เยี่ยยิ้มหน้าบานเอ่ยตอบ "ช่วงหลายวันที่ผ่านมาพวกเราก็ไม่ได้ลงแรงฟรีๆ นะจ๊ะ คิดค่าจ้างแรงงานเหมือนพวกคนงานเป๊ะๆ เลย"

"อุ๊ยตาย ถ้าอย่างนั้นก็ยิ่งกำไรมหาศาลเลยสิ…"

"ถ้าเป็นฉันนะ ฉันก็ยอมแลกเป็นพันๆ ครั้งเลย…"

แม่เยี่ยกำลังยืนคุยโม้กับเพื่อนบ้านอย่างออกรส ก็ถูกหลินซิ่วชิงเรียกตัวเข้าบ้านเสียก่อน พอรู้ว่าลูกชายคนเล็กมีแผนจะถักลอบพับดักปลา นางก็ยินดีปรีดาเป็นล้นพ้น

ขอเพียงลูกชายรู้จักคิดทำมาหากิน นางช่วยเหนื่อยออกแรงเพิ่มอีกหน่อยจะเป็นไรไป

"ถ้างั้นพรุ่งนี้แกก็ไปซื้ออุปกรณ์มาเถอะ เดี๋ยวแม่จะช่วยสอนเมียแกทำเอง สองคนช่วยกันจะได้เสร็จเร็วๆ"

"ครับผม"

ลอบพับดักปลาชนิดนี้ใช้ลวดเหล็กเบอร์แปดดัดเป็นโครงสี่เหลี่ยม ใช้ตาข่ายตาขนาดสิบห้ามิลลิเมตรขึงรอบจนกลายเป็นลอบทรงสี่เหลี่ยมที่พับเก็บได้ ตัวลอบมีความยาวสองเมตร มีโครงลวดเหล็กสี่เหลี่ยมสิบเอ็ดชิ้นแบ่งกั้นภายในออกเป็นช่องลอบขนาดเล็กสิบช่องเชื่อมต่อถึงกัน ขนาดช่องละยี่สิบเซนติเมตรลูกบาศก์

ด้านข้างของช่องลอบแต่ละช่องจะมีรูเปิดสำหรับล่อปลาให้ว่ายเข้าไป โดยปากรูเป็นทรงกรวยคว่ำที่มีตาข่ายย้อนศร ทำให้ปลาและกุ้งสามารถว่ายเข้าไปได้เท่านั้นแต่ไม่สามารถว่ายถอยหลังกลับออกมาได้

ส่วนปลายทั้งสองข้างของลอบพับจะเป็นถุงตาข่ายทรงกรวยสำหรับกักขังปลา เมื่อพวกปูและกุ้งว่ายผ่านรูล่อเข้าไปในลอบ ก็จะหลงทางคลานไปรวมกันอยู่ในถุงดักปลาตรงปลายทั้งสองข้างจนถูกจับได้ในที่สุด

การทำลอบพับดักปลาต้องใช้แรงและเวลามากกว่าการถักอวนธรรมดามาก พวกเขาจึงอาศัยเวลาว่างหลังอาหารเย็นมานั่งช่วยกันทำ เยี่ยเย่าตงเองก็ร่วมวงช่วยทำอย่างแข็งขัน แม้แต่พวกเพื่อนๆ มาชวนออกไปเที่ยวเล่น เขาก็ยังปฏิเสธไม่ยอมไป

คนในบ้านเห็นเขาตั้งอกตั้งใจและเปลี่ยนไปในทางที่ดีเช่นนี้ ต่างก็รู้สึกปลื้มอกปลื้มใจเป็นอย่างยิ่ง

กระทั่งใกล้ถึงช่วงวันเพ็ญสิบห้าค่ำ เสี่ยวเสี่ยวและพวกเพื่อนๆ ที่เคยลิ้มรสความหอมหวานของผลผลิตคราวก่อน ก็พากันมาชวนเยี่ยเย่าตงออกไปสำรวจเกาะร้างอีกรอบ ซึ่งเยี่ยเย่าตงก็ตอบตกลงด้วยความยินดี

"ฉันมีเรือไม้ลำเล็กอยู่ลำหนึ่ง แม้จะไม่มีอวนลาก แต่พายไปเกาะร้างเพื่อไปงมหาของทะเลน่ะสบายมาก พวกเราจะได้ไม่ต้องเสียเงินไปเช่าเรืออาไฉให้โดนฟันหัวแบะ ไม่ใช่ทุกครั้งหรอกนะที่จะโชคดีเจอฝูงปลาแบบคราวนั้น"

"เรือลำที่บ้านแกเพิ่งได้มาฟรีๆ นั่นน่ะเหรอ พ่อแกยอมให้แกเอาออกมาพายเล่นด้วยเหรอวะ" อากวงเอ่ยถามด้วยความอยากรู้อยากเห็น

"อืม พรุ่งนี้ใครจะไปก็มาเจอกันที่บ้านฉัน แล้วพวกเราค่อยออกเดินทางพร้อมกัน"

อาเจิ้งครุ่นคิดครู่หนึ่งก่อนจะเอ่ยขึ้น "ที่บ้านข้าเหมือนจะมีแหเหวี่ยงจานร่อน* วางทิ้งไว้อยู่ผืนหนึ่ง พรุ่งนี้ข้าจะหยิบติดมือไปด้วย เผื่อไปเจอของดีตัวโตๆ เข้า ขืนไม่มีแหติดไป เดี๋ยวได้เสียดายจนตีขาตัวเองหักพอดี!"

"เอาสิ แหอะไรก็ได้ทั้งนั้น ขอแค่ใช้งานได้ก็พอ"

ความจริงเยี่ยเย่าตงก็เคยคิดจะให้ภรรยาช่วยถักแหเหวี่ยงจานร่อนอยู่เหมือนกัน ทว่าพอนึกดูอีกที แหชนิดนี้เป็นแหที่ต้องใช้แรงคนเหวี่ยงทอดอยู่ตลอดเวลา ต้องลอยลำทำงานกลางทะเลต่อเนื่อง ไม่เหมือนลอบพับดักปลาที่แค่นำไปวางดักทิ้งไว้ วันสองวันค่อยพายเรือไปกู้ขึ้นมาสักครั้ง

ขืนทิ้งงานสร้างบ้านที่แปลงใหม่ แล้วมัวแต่พายเรือออกไปหาเงินกลางทะเลคนเดียวทุกวัน มีหวังพี่สะใภ้ทั้งสองคนคงได้แอบนินทาว่าร้ายเอาแน่ ใช้ลอบพับดักปลานี่แหละที่สะดวกสบายและประหยัดเวลาที่สุด

───

• [1] แหเหวี่ยงจานร่อน (飞盘网 / 飞盘手抛网) : แหหว่านปลาแบบมีขอบจานหมุนตรงกลาง ช่วยให้เหวี่ยงออกเป็นวงกลมกว้างได้ง่าย เหมาะสำหรับการทอดหาปลาตามชายฝั่งหรือบนเรือเล็ก